S. KONTKIEWICZ. BADANIA GIEOLOGICZNE. 



65 



żelaznej, Michalski widział gliniasty piaskowiec z limonitem, zawierający 

 Rhynchonella yarians i Pholadomya Murcłiisoni. Zejsz- 

 ner także wspomina o piaszczystej rudzie żelaznej (prawdopodobnie brunatnej) 

 koło Pierzchną, zawierającej Pholadomya M u r c h i s o n i , A ra o n i t e s 

 c o n c a t e n a t u s, A. f u n a t u s i zalicza ją do oddziału Fullers. Jestto bez- 

 wątpienia ta sama skała, która w Bzowie i Łośnicach leży pod ciemną gdiną i za- 

 wiera takie same skamieniałości (E h y n c li o n e 1 1 a v a r i a n s i P h o 1 a d o- 

 m y a M u r c h i s o n i). Na zasadzie tego podobieństwa, można przypuszczać że 

 w Pierzchnie, między starą kopalnią rudy na zachodzie, a wychodnią piaskowca 

 makrocefalowego na wschodzie, znajduje się górny oddział ciemnej gliny, odpo- 

 wiadający glinie, która występuje w kopalni we Wrenczycy. 



Zejszner wspomina także znajdowanie sie koło Pierzchną wapienia ooli- 

 towego z A m o n i t e s f u n a t u s, A. m a c r o c e p h a 1 u s, A. Ja son, A. 

 1 u n u 1 a. Chociaż, ani ja tego wapienia tutaj nie widziałem, ani Michalski o nim 

 nie wspomina, trudno wątpić o dokładności obserwacyi Zejsznera i można ją uwa- 

 żać za dowód, że oolit występuje także i na Pn Z od Częstochowy. 



W Częstochowie, na zachodnim stoku Jasnej Clóry, znajduje się szereg nie- 

 wielkich kamieniołomów, w których odsloriięte s.i \yarstwy jurajskie. W połu- 

 dniowej części tych łomów najwyższą warstwę stanowi biały miękki margiel dol- 

 nego Oksfordu, z zaokrąglonemi kawałkami białego wapienia i mnóstwem amoni- 

 tów. Pod nim leży cienka (10 cali) warstwa glaukonitowa, składająca się w po- 

 łudniowych łomach z ciemnozielonej gliny, podobnej do Bzowskiej, a w środko- 

 wych z jasno zielonego marglu z małemi kawałkami jasnego, bardzo twardego 

 piaskowca, w których znajdują się echinity, belemnity i terebratule. Na samym 

 spodzie leży w wyraźnych 1 do stopy grubych warstwach brunatny, piaszczy- 

 sty wapień makrocefalowy. Pomiędzy temi warstwami przechodzą cienkie war- 

 stewki jasnoszarego, bardzo kruchego łupkowego marglu. Cała grubość tego, 

 wapienia, widzialna w łomach, wynosi około 2 m. W łomach najdalej na północ 

 wysuniętych niewidać już tych najniższycli warstw i tutaj odsłoniętą jest tylko 

 ściana na 4 m wysoka białego, zbitego, gruboziarnistego wapienia, który w naj- 

 niższych swych bardziej marglowych zielonawych warstwach zawiera wielkie 

 amonity. Znacznie niżej od tego poziomu, w którym znajdują się kamieniołomy, 

 występuje w zachodnim stoku Jasnej Gróry szary, gliniasty, cienko uwarstw^owa- 

 ny, bardzo miękki piaskowiec, który możnaby przyjąć na pierwszy rzut oka za 

 utwór dyluwialny, gdyby nie to, że znajdują się w nim dość często pogniecione 

 skorupki Ehynchonellayarians. W dolinie, leżącej na zachód od Jas- 

 nej Góry, występuje ciemna glina jurajska, wydobywana w kilku miejscach do 

 wyrobu cegły. Bukowski wspomina o wapieniu oolitowym zOppelia aspi- 



5*) Michalski. Pamiętnik Fizyjograficzny, t. Y, str. 12. 

 Zeuschner. Die Gruppen und Abtheilungen etc. 

 Zenscbner. Die Gruppen und Abtheilungen etc. 



Pam. Fizy^. Toui 



Dział II -9 



