66 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



d O i d e s na Jasnej Górze pod wapieniem makrocefalowym; ja jednak tego ooli- 

 tn odszukać m nie mogłem. 



Taki sam oolit z temi samemi skamieniałościami obserwował Micłialski 

 w kilku miejscach między Częstochową a Wieluniem, także pod wapieniem makro- 

 cefalowym. 



Zanim przystąpię do wyprowadzenia ogólnych wniosków, ze swych własnych 

 obserwacyj, przytoczę w krótkości wyniki z poprzednich badań gieologicznych, 

 dokonanych w obrębie jury polskiej. Z dawniejszych gieologów zajmowali się 

 temi badaniami Roemer i Zejszner, z nowszych, Michalski i Bukowski. Wszyst- 

 kie te prace były wymienione na początku niniejszego artykułu. 



Roemer dzieli osady brunatnej jury na dwa oddziały: górny, składający się 

 z żółtego piaskowca, wapienia i oolitu i dolny, złożony z ciemnej gliny, zawiera- 

 jący pokłady rud żelaznych i piaskowca ^^). Co się tyczy górnego oddziału, to 

 już Roemer wspomina o wyosobnieniu zony z Macrocephalites macro- 

 c e p h a 1 u s na północo-zachodzie koło Wielunia, w przeciwieństwie do bardziej 

 południowej części pasma jurajskiego, gdzie ta zona zlewa się z wyższą częścią 

 kelloweju (str. 239). 



W dolnym oddziale jury brunatnej, to jest w ciemnej glinie, Roemer (str. 200) 

 rozróżnia dwa piętra. Górne piętro składa się z ciemnej gliny piaszczystej zawiera- 

 jącej pokłady żelaziaka gliniastego, z piasku i brunatnego piaskowca z piaszczy- 

 stym limonitem. Warstwy tego piętra ciągną się wzdłuż zachodniego podnóża 

 wyżyny jurajskiej od Rodaków do Blanowic, to jest w południowej części teryto- 

 ryjum zajętego przez ciemną glinę, i zawierają A m o n i t e s s u b r a d i a t u s, 

 A. funatus, A. aspidoides, Rhynchonella varians, Belem- 

 nites canaliculatus i inne formy charakteryzujące piętro bath, a także 

 małą formę Amonites Parkinson i. Dolne piętro ciemnej gliny składa 

 się z szarej tłustej gliny, z bułami sferosyderytu. Występuje ono na zachód od 

 poprzedzającego i ciągnie się daleko na PnZ, przez Częstochowę, Praszkę do 

 Landsberga na Szląsku. Ta dolna glina zawiera w obfitości wielką formę A m o- 

 nitesParkinsoni. 



Zejszner z właściwą sobie niejasnością opisuje trzy oddziały ciem- 

 nych glin, z których dwa tak co do położenia jak i na zasadzie skamieniałości na- 

 leży zaliczyć do górnego piętra Roemerowskiego. Warstwy te występują w połu- 

 dniowej części terytoryjum zajętego przez ciemną glinę, koło Rudnik, Blanowic, 

 Żarek i Częstochowy, a także w Hutkach koło Panek i zawierają bardzo wiele 

 skamieniałości charakterystycznych dla piętra bath, lecz między niemi trafia się 

 hardzo rzadko Amonites Parkinson i. Trzeci oddział ciemnej gliny Zej- 

 sznera, mianowicie pas szarych glin ze sferosyderytami, ciągnący się na prze- 

 strzeni od Kamienicy Polskiej na PdW do Praszki na PnZ i zawierający bardzo 



Roemer. Geologie von Obersehlesien. 

 Zeusclmer. 



