S. KONTKIEWICZ. BADANIA GIEOLOGICZNE 



69 



Przede wszy stkiem w tym oddziale jury trzeba odróżnić, jak to słusznie za- 

 uważył Michalski, dwa teorytoryja: północne i południowe, w których skład 

 warstw jest zupełnie odmienny. 



Północne tery toryj urn zaczyna się koło Landsberga na Szląsku pruskim, 

 wchodzi koło Praszki w granice Królestwa Polskiego i ciągnie się przez Wieluń, 

 Częstochowę do wsi Rodaków, na północy od Olkusza. Tutaj zaczyna się tery- 

 toryjum południowe, które przechodzi przez Olkusz, wchodzi w granice okręgu 

 krakowskiego i kończy się nad Wisłą Oprócz różnicy w składzie warstw obu 

 terytoryjów, zachodzi także różnica co do grubości, która jest znacznie większa na 

 północy niż na południu. To samo daje się zauważyć i w granicach północnego 

 terytoryjum, w którem zarówno szerokość pasa zajętego przez wychodnie warstw 

 środkowej jury jak i grubość tych warstw zmniejsza się stopniowo od północo- 

 zachodu ku południowschodowi. W południowem terytoryjum przeciwnie, grubość 

 warstw średniej jury i rospostarcie się ich na powierzchni jest największe na połu- 

 dnio- wschodzie koło Poręby, Grójca i Sanki w okręgu krakowskiem i zmniejsza 

 się stopniowo ku północo-zachodowi. Najmniejszą grubość bo tylko jeden do 2 

 metrów posiadają te warstwy, jak to widzieliśmy, na północ od Olkusza, koło 

 Kluczów i Błędowa. W tem miejscu występują tylko wyższe warstwy brunatnej 

 jury (kellowej), brakuje zaś niższych i na tej zasadzie można przypuścić, że oko- 

 lice Kluczów i Błędowa stanowiły w pierwszej części epoki średniej urajskiej, od- 

 powiadającej piętru bath i poziomowi Parkinsonia Parkinson i, ląd sta- 

 ły, który rozdzielał północno-zachodnie morze jurajskie od południowo-wschod- 

 niego. 



Osady północnego terytoryjum jury brunatnej składają się z następujących 

 warstw (licząc z dołu do góry): 



1) Najniższą warstwą jurajską jest tutaj ciemnobrunatny piaskowiec 

 zPecten pumilus i Inoceramus polyplocus, zaliczany przez 

 Roemera, na zasadzie tych skamieniałości, do poziomu H a r p o c e r a s M u r- 

 chisonii. Ciągnie się on wąskim pasem z PnZ od granicy pruskiej, na 

 Pd W do Żarek. Poemer obserwował koło Landsberga na Szląsku pruskim 

 bespośrednie pokrycie tej warstwy przez ciemną glinę, zawierającą rudy żelazne. 



2) Szara tłusta glina zParkinsonia Parkinsoni i ze sferosyde- 

 rytami ciągnie się ze Szląska pruskiego przez Praszkę, Panki, Konopiska do Ka- 

 mienicy Polskiej na Pd od Częstochowy. Dalej ku PdW gliny tej bezpośrednio 

 nigdzie nie obserwowano, ale można przypuszczać, że dochodzi ona przynajmniej 

 do Żarek, to jest tak daleko, jak leżący poniżej piaskowiec brunatny. 



3) Piętro bath składa się z piaskowca gliniastego i ciemnej piaszczystej gli- 

 ny z pokładami żelaziaka gliniastego. Na PnZ od Częstochowy w tem piętrze 

 Michalski wydzielił dwie części: dolną, złożoną z gliniastego piaskowca z P a r - 

 kinsonia ferruginea i górną, złożoną z wapienia oolitowego, zawierające- 

 go Oppelia aspidoides. Ten wapień stanowi prawdopodobnie tylko pe- 

 wną warstwę wśród górnego oddziału ciemnej gliny. Na PdW od Częstochowy 

 dolny bath nie daje się rozróżnić tak ściśle od górnego, gdyż obie warstwy skła- 

 dające to piętro (gliniasty piaskowiec na spodzie i ciemna glina ponad nim) oprócz 



