22 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



ciągłą- zagadką dla naszej geografii botanicznej, póki w niem nie zamieszka jaki 

 czynny botanik przynajmniej na lat dwa. Taki czas De Candolle nważa za ko- 

 nieczny do dokładnego poznania flory miejscowej. Rzecz ciekawa, które z rzad- 

 kich roślin Giliberta po 100 latach nie wyginęły w grodzieńskiem? Niezbyt dale- 

 ko od Grodna, bo w Sejnach zamieścił Stanisław Cyryna Dogiel w r. 18B0 w spi- 

 sie roślin między innemi 0. officinalis L. (Pam. Fiz. t. V dział V, 93). 

 Profesor Rostafiński, który ten spis odszukał i ogłosił, sądzi, że to pomyłka, że 

 być powinno C. A r m o r a c i a L. 



170. Warzęcha Chrzan. C o c h 1 e a r i a A r m o r a c i a L. N a s t u r - 

 c i u m A r m. F r. R o r i p a Ar. Marss. Ror. r u s t i c a n a Gr. et Godr. 



Roślina zachodnio-południowo europejska na całej przestrzeni mapą ol)jętej 

 hodowana i dziczejąca. Nawet w górach dość wysokich rośnie zdziczała np. pod 

 Babią Górą dochodzi do 885 m wzniesienia nad poziom morza (Zap.), a pod Czarną 

 Horą do 770 m (Zap.). 



xCochleariaLinnaei Griew. 0. anglicaL. 



Rośnie niezbyt daleko od przestrzeni mapą naszą objętej: ze strony zachod- 

 niej na wybrzeżach Szlezwigu, ze strony północnej na wyspie Oesel i Seppa. Za- 

 mieszczoną pod N. 169 w^arzęchę lekarską niektórzy autorowie uważają za odmia- 

 nę tylko 0. Linnaei Griew. 



X Coclilearia danica L. 



Niedaleko od przestrzeni mapą objętej rośnie na wyspach Oesel i Monn. 



171. Wieczornik ponury ( Jundziłł). Hesperis tristis L. 



Ma zasiąg dość długi, stosunkowo wąski. Granica północna zasiągu 

 z Austryi przechodzi na Morawy, do Węgier, Siedmiogrodu i Rumunii. Potem ze 

 Skiilian w Bessarabii idzie nad Dniestr (M. 7 i) do Kamionki (Andrz. Rys. b, 49), 

 nad Boh do ujść Doclmy (Andrz. R. b, 23), na Ukrainę do Humania, za Dniepr do 

 Kozielca (między Kijowem i Czernichowem), do guberni kurskiej, charkowskiej 

 i dalej nad Don i Wołgę. Granica południowa także wychodzi z Austryi, dosta- 

 je się do Serbii, Rumunii i Krymu, skąd się kieruje ku dolnej Wołdze, ku wscho- 

 dniemu krańcowi zasiągu. Na przestrzeni zasiągu mapą objętej wieczornik ponury 

 nie należy do roślin często się spotykających, w Ekaterynosławiu jednak dużo go 

 rośnie (Akinfiew). Do Brodów linii i nie skręciłem, ale otoczyłem Brody kolorem 

 jako odosobnioną placówkę. 



172. Wieczornik zmienny (Jundz.). Hesperis matronalis L. H. 

 i n o d o r a L. D e i 1 o s m a i n o d. Andrz. D. suayeolens Andrz. 



Roślina południowej i środkowej Europy, w północnej często hodowana 

 w ogrodach i dziczejąca. Z tego powodu trudno wymiarkować północną granicę 

 jej rozmieszczenia, bo osobniki zdziczałe, niemogące utrzymać współzawodnictwa 

 z roślinami miejscowemi, bywają zastępowane przez nowych wychodców ogrodo- 

 wych. Prodromus Rostafińskiego wyliczywszy południowe stanowiska 

 w Królestwie Polskiem: Ojców, Klemensów i Piaski pod Lublinem, dodaje: „przy- 

 tem nierzadko, jako zbieg z ogrodów dziczeje np. w Zaciszu pod Warszawą". Za- 

 patrywanie to przyjąłem, kreśląc granicę północną zasiągu na Mapie 7 i poprowa- 

 dziłem llniją h z Ojcowa do Piasków pod Lublinem i dalej przez Wołyń do gu- 

 berni czernichowskiej. Że jednak Prodromus i -Ritschl wzmiankują o dziczeją- 



