30 



DZIAŁ III BOTANIKA. 



Roślina o bardzo małym zasiągu. Na przestrzeni mapą objętej tylko na 

 Ukrainie w Korsimiii i w Ekaterynosławiu (M. 10, f). Za granicami mapy w Kar- 

 łówce w guberni połtawskiej i w guberni charkowskiej. Dodawszy Siedmio- 

 gród, wyczerpują się znane wiadomości o rozmieszczeniu tego pszonaka. 



194. Pszonak wonny. E r y s i m u m o d o r a t u m E li r li. E. p a n n o- 

 n i c u m C r. E. li i e r a c i f o 1 i u m J a c q. C li e i r a n t li u s e r y s i m o i- 

 d e s L. 



Granica północna zasiągu z Erancyi przechodzi do Belgii, Niemiec, Czech 

 i Węgier. Stąd dostaje się na północną stronę Karpat w stryjskie (M. 11 d), po- 

 tem idzie do Szkła pod Lwowem i do Krzemieńca. Granica zachodnia przecho- 

 dzi z Erancyi na półwysep iberyjski; a południowca z Hiszpanii do Erancyi, Ba- 

 waryi, Austryi, Dalmacyi, Czarnogórza, Serbii i Eumunii. Granica wschodnia 

 z Krzemieńca prowadzi nad górny Boh (Andr. Rys. b, str. 11), potem nad Dniestr 

 do powiatu jampolskiego, do Birzuły pod Bałtą, Bessarabii i Mołdawii. Poza tą 

 wschodnią gi-anicą znajduje się jeszcze dalej odosobniona wyspa za Dnieprem, cią- 

 gnąca się z Perejasławia przez Łubny do powiatu iziumskiego (Górnicki) guber- 

 ni charkowskiej, gdzie, zdaje się, jest kres wschodni zasiągu. Wprawdzie Ny- 

 man zapisuje pszonak wonny we wschodniej Rossyi, ale Ledebour i Schmałhauseu 

 nic o tern nie wzmiankują. Prócz wyspy zadnieprzańskiej są dwie inne na prze- 

 strzeni naszej mapy. Jedna ciągnąca się z pod Krakowa do Częstochowy, obej- 

 muje znane stanowiska: Tęczynek pod Krzeszowicami (Krupa, Racib.), Olkusz 

 (Wiślicki u Ro^taf.), Dąbrowa (Jast. u Rostaf.), Olsztyn, Złoty Potok i Krzyżo- 

 wa góra pod Częstochową (Karo). Druga wyspa obejmuje Chełm i wieś Staw 

 (Maryja Hempel. Mam 8 okazów). Pszonak wonny w tarnopolskiem i złoczow- 

 skiem, trafia się niekiedy w ogromnej ilości (Rehman), pod Stanisławowem nad 

 Bystrzycą na Wołczyńcu rośnie bardzo licznie (Turczyński), w innych miejscowo- 

 ściach na mapie zasiągiem objętych — rzadki. 



192 X 194. Pszonak wysmukły. E r y s i m u m e x a 1 1 a t u m Andr. 



Ledebour uznaje za oddzielny gatunek. Nyman uważa za odmianę E. hie- 

 racifolium L., a Schmałhauseu za mieszańca E. o d o r a t u m E h r h. i E. 

 canescens Roth. (E. Andrzej owskian u m Bessę r.). Ponieważ 

 kijowski profesor zajmuje się szczegółowo hibrydami, bo opracował nawet stu- 

 dyjum o mięszańcacli roślinnych okolic Petersburga, więc polegając na jego znaw- 

 stwie, nie stawiam numeru przy tym gatunku i notuję w tablicy: o d o r a t u m X 

 Andrzejowskianum. Mimo to zastanawia mnie wzmianka Ledeboura (T. I. 

 ]90). „yidi cultum e semin. a cl ar. Besser communic". Więc muł 

 miał własne potomstwo? Pszonak wysmukły znajdował Andrzejewski nad Bohem 

 powyżej ujścia Doclmy (R. b. 19), w Sawraniu, w Humaniu i nad Dniestrem za- 

 czynając od Kamionki powyżej Raszkowa, aż do ujścia (R. b. 49). Do tych sta- 

 nowisk dodaje Rogowicz: Wychwatyńce (niedaleko od Bałty), Niehin, Krzemie- 

 niec i parę stanowisk guberni połtawskiej. Pszonak wysmukły był także znajdo- 

 wany w lasach humienieckich w Miodoborach (Pam. Eiz. V, III, 22). 



Skoro E. exaltatum Andr z. ma być hibrydem, to wszystkie powyżej 

 wymienione' stanowiska powinnyby należeć do zasiągów obojga rodziców nr. 192 

 i 194. Sprawdzenie nieźle wypada, bo tylko nad Bohem i w Humaniu brakuje 



