84 



BZTAŁ III. BOTANIKA. 



c i t i 11 1 e r 1 i n U m. Na południu Europy do zasiągu judry zębatej nie należy 

 większa część Włoch, Grecyja i Turcyja. 



203. Subularyja wodna. S u b u 1 a r i a a g u a t i c a L. 



Roślina wodna arktycznej Europy, Syberyi i północnej Ameryki. W Euro- 

 pie z Islandyi, północnej Skandynawii i północnej Rossyi, rozprzestrzenia się ku 

 południowi bardzo nielicznemi i odległemi stanowiskami, trafiaj ącemi się najczę- 

 ściej w górach np. w Pireneach, Wogezach i górach Wielkiej Brytanii. W Niem- 

 czech dostrzeżona w Holsztynie, Erlaugen, Wirtembergu, Brunszwiku i t. d. 

 W Belgii znane jedno stanowisko. Na przestrzeni naszą mapą objętej, rośnie tyl- 

 ko na Białorusi (M. 10, h)^ gdzie wnosząc ze słów Czoło wskiego: „na mokrych 

 brzegach stawów, jezior i rzek, często w wodzie", nie musi być rzadkością. Od 

 okolic Mohylewa nad Dnieprem najbliższe znane stanowiska znajdują się pod Pe- 

 tersburgiem. Nyman do zasiągu tej krzyżowej rośliny zalicza G-alicyją, Schmal- 

 hausen tę wiadomość powtarza. Nie spotkałem Subularia aquatica L. 

 w żadnym ze znanych mi spisów roślin galicyjskich. 



* Kapusta ogrodowa. Brassica oleracea L. 



Eoślina morskich wybrzeży Europy zachodniej. Na całej przestrzeni mapą 

 objętej hodowana w rozmaitych odmianach. 



204. Kapusta Bessera. Brassica B e s s e r i a n a A n d r z. S y n a- 

 pisjuncea L. B. juncea Gzerniajew. 



Roślina wschodniej Europy, Syberyi, Turkestanu, Chin i Indyi. Na prze- 

 strzeni mapą objętej rośnie za Dnieprem i w Ekaterynosławiu (M. 8, l). 



205. Kapusta rzepa. Brassica Rapa L. 



Hodowana na całej przestrzeni mapą objętej w rozmaitych formach, jak chcą 

 jedni, albo w odmianach, jak utrzymują drudzy, rozmaicie systematycznie grupo- 

 wanych: oleifera, esculenta, annua, biennis, rapifera, depres- 

 sa, oblonga, sapidissima it. d. Jedna z form, albo odmian, którą Li- 

 neusz za osobny gatunek uważał: Brassica c a m p e s t r i s L., niekiedy ho- 

 dowana, zupełnie dziko rośnie, rozrzucona po całej przestrzeni mapą objętej. Sam 

 zaś gatunek B. Rapa L., zupełnie dziko spotyka się w Kijowie i na Ukrainie 

 zadnieprzańskiej (Rogowicz). Br. Rapa c a m p e s t r i s L. (sp.) nazywają 

 na Ukrainie gorczycą Łubieńską. 



* Rzepak zimowy. Brassica Napus L. 



Uprawiany w kilku odmianach. Niekiedy dziczeje, mianowicie na południo- 

 wym wschodzie przestrzeni mapą objętej. 



206. Gorczyca czarna. Sinapis nigra L. Brassica nigra 

 Koch. 



Niekiedy uprawiana. W stanie dzikim, lub napół zdziczałym zajmuje pra- 

 wie całą Europę, część Azyi i Afryki. Na przestrzeui mapą objętej częstsza na 

 południu, niż na północy. W Inflantach i Kurlandyi rzadka, na Litwie jeszcze 

 rzadsza, wiem tylko o Niańkowie w mińskiem (Władysław Dybowski). Nie od- . 

 cinam jednak kąta północno-wschodniego mapy liniją graniczną zasiągu, bo gor- 

 czyca czarna była znajdowana w guberni nowogrodzkiej, twerskiej, moskiew- 

 skiej i tulskiej. Giildenstedt w przeszłym wieku (wzmiankuje Gobi), widział 

 w guberni nowogrodzkiej około Starej Russy w życie i jęczmieniu taką obfitość 



