132 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



wschodnią, granicę na przestrzeni wiorst 45, graniczy on ze wschodu z pow. socha- 

 czewskim i łowickim, z południa z łowickim i kutnowskim, z zachodu zaś z wło- 

 cławskim. Wspomniany powiat przedstawia płaszczyznę podłużną, na powiślu 

 wzgórkowatą, długą około 45 wiorst, szeroką zaś około 25, obejmuje zatem po- 

 wierzchni około 22 mil kwadratowych, z których lO^o przypada na liczne, bo 

 w liczbie 13 położone na tej przestrzeni jeziora. 



Północno-wschodnią część powiatu na przestrzeni od Suchodołu aż do Tokar 

 stanowią szeroko rospostarte błonia nadwiślańskie. Dalej ku północo-wschodowi 

 znika nadbrzeżna nizina, a na jej miejsce występują coraz wynioślejsze brzegi 

 i wzgórza. Środkiem zaś powiatu ciągnie się pas wynioślejszy, wzniesiony około 

 350 stóp (109 m) nad p. m., a około 200 stóp nad nizinę nadwiślańską, od której 

 oddziela się wyraźnie stromym spadkiem, stanowiącym jednę prostą niemal 

 liniją od Słubic aż do Brwilna dolnego nad Wisłą. Wyżyna ta ku południowi 

 i południo-wschodowi zniża się nieznacznie i przechodzi w lekko falującą, równi- 

 nę, której pszenna przeważnie gleba zjednała ziemi gostyńskiej taką sławę z uro- 

 dzajności. Środkowy ten pas powiatu gostyńskiego znamionują liczne, lecz nie 

 głębokie wąwozy i jary, wytworzone przez strumienie, odprowadzające wody je- 

 zior i obszarów leśnych, przeważających do dziś dnia w tym pasie, ku Wiśle. Naj- 

 wybitniej to poszarpanie powierzchni występuje pomiędzy Lucieniem, Gąbinem 

 a Radziwiem, stanowiącem przedmieście Płocka na lewym brzegu Wisły. Jest to 

 najmniej żyzna i najmniej zaludniona, lecz za to najciekawsza dla botanika część 

 powiatu. Do niej ograniczyła się też nasza zeszłoroczna wycieczka. Tu mieści 

 się większa część jezior, mianowicie: Bialskie, Drzesieńskie, Lucień, Sumińskie, 

 Sendyńskie, Ciechomskie, Łąckie, Wielkie, Grabińskie i Zdworskie. Lasy w tej 

 części, podobnież jak i w całym powiecie, przeważnie sosnowe, tu i owdzie mię- 

 szane; łąki po większej części na rozległych nizinach nadwiślańskich szeroko ros- 

 postarte. Rzek większych gostyńskie nie posiada, największą jest rzeczka 

 Skrwa, przepływająca około Gostynina, w kierunku ku Wiśle, przez papiernię So- 

 czewkę. 



Na wycieczce swej zwiedziliśmy następujące miejscowości: Krzywy Borek, 

 Dzierząznę, Góry, Soczewkę, młyn Krzywy Kołek na Skrwie, Łąck, Korzeń, 

 Drześno, Lucień oraz jeziora: Ciechomskie, Wielkie, Grabińskie, Zdworskie, 

 Łąckie, Lucieńskie, Drzesińskie, Sumińskie i Bialskie. 



II. Częstochowskie. 



Drugą połowę Lipca poświęciłem na zbadanie ciekawych miejscowości pow. 

 częstochowskiego, mianowicie Częstochowy, Blachowni, Olsztyna, Janowa, 

 Złotego Potoku, Zalesie oraz Trzebniowa (pow. będziński) jakoteż Soborzyc 

 i Ciężkowic, którędy wypadła powrotna droga. W wycieczce tej towarzyszył mi^ 

 pomagając w zbieraniu roślin, przyjaciel mój, przyrodnik, p. K. Gizaczyński. 



Powiat częstochowski, którego zbadaliśmy, jak to wskazują powyżej wymie- 

 nione miejscowości, tylko południową część, graniczy z północy z pow. wieluńskim, 



