134 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



od Janowa, a o 1 mili na północ od Żarek. U stóp pierwszej z tych gór w ma- 

 łem zagłębiu wśród piaszczystego płaskowzgórza, usianego naokół całemi groma- 

 dami sl^alistycli wyniosłości (dochodzących do 1200 stóp czyli 346 m nadp. m.) 

 położone jest miasteczko Olsztyn. Od niego w rozmaitych kierunkach ciągną się 

 4 pasma skał, złożonych z wapienia jurajskiego. Najwyższe, zwane Pustelnikiem, 

 mieści dość długą i rozległą grotę, obfitującą w stalaktyty, z których dziś nieste- 

 ty pozostały tylko sterczące u sklepienia szczątki, poobtrącane i najokropniej 

 okopcone pochodniami podróżnych, niemniej ących szanować skarbów ziemi ojczy- 

 stej. Grościniec niezbyt wygodny, gdyż przez grząskie piaski idący, prowadzi 

 z Częstochowy przez Olsztyn i Janów do Złotego Potoku, odległość którego 

 w prostej linii od Częstochowy wynosi wiorst 24. Dogodniej jednak jest jechać 

 do tej uroczej miejscowości nie przez Częstochowę, lecz przez jednę z następują- 

 cych po niej stacyj dr. ż. W.-Wied. Poraj lub Myszków, z którego np. idzie krót- 

 sza droga przez Żarki do dóbr Złoto-Potockich. Złoty Potok zawdzięcza swe 

 malownicze położenie występującym nad powierzchnię skałom jury krakowskiej 

 Obfitość wytryskających tu zdrojów, bogata roślinność, w połączeniu z najdziwacz- 

 niejszemi kształtami olbrzymich skał, składa się na wytworzenie powabnego kraj- 

 obrazu. W skałach tych znajduje się kilka niewielkich grot, zbadaiych przez 

 A. Wagę oraz Wł. Taczanowskiego, z których pierwszy prowadził roskopywania 

 i wydobył wiele kości zwierząt zaginionych, ostatni zaś odkrył kilka rzadkich ga- 

 tunków niedoperzy. Ja zaś nie w grotach, lecz przy wejściu do nich, na skałach 

 je mieszczących miałem, podobnież jak w Olsztynie, prawdziwą bryologiczną 

 ucztę, którą też raczyłem się dowoli, wiedząc, że po opuszczeniu Złotego Potoku 

 i minięciu Janowa odrazu zmieni się krajobraz, a z nim razem znikną z przed oczu 

 skały, różnobarwnym kobiercem wątrobowców i mchów okryte. Ze szczerym też 

 żalem żegnaliśmy tę uroczą ustroń. Wydostawszy się za Janów na gościniec 

 przyrowski, znaleźliśmy się na równinie, która odtąd miała nam być nieodstępną 

 towarzyszką aż do kresu naszej podróży. Opuściliśmy po krótkiem obejrzeniu 

 leżące po drodze Zalesice ze swym pięknym stawem, dalej Przyrów i Św. Annę 

 i dotarliśmy do Soborzyc, gdzie strudzeni przebytą drogą, znaleźliśmy odpoczynek 

 pod gościnnym dachem b. towarzysza ławy szkolnej p. J. Buczyńskiego. Tu opro- 

 wadzani pizez uprzejmego gospodarza po okolicy, znaleźliśmy w jednym z sobo- 

 rzyckich stawów w ogromnej ilości rosnący rzadki wogóle, a z Królestwa jeszcze 

 przez nikogo nie podany wodorost plóczeii siatkowaty (H y d r o d i c t y o n u t r i- 

 c u 1 a t u m). Z Soborzyc udaliśmy się razem do p. Buczyńskiego, brata poprzed- 

 niego, również towarzysza lat szkolnych, zamieszkałego w położonych nieopodal 

 Ciężkowicach. Tu jednak napróżno przez dni kilka oczekiwaliśmy pogody, chcąc 

 zwiedzić obszerne lasy okoliczne; w końcu niemogąc już więcej przedłużać swej 

 wycieczki, zaopatrzeni przez gościnnego gospodarza w burki, wśród ulewnego 

 deszczu i przejmującego chłodu, pomknęliśmy powozem ku Noworadomsku, sta- 

 cyi kolei W.-Wied. 



