F. BŁOŃSKI. WYNIKI POSZUKIWAŃ. 



137 



tor pobenedyktyński Św. Krzyża, zamieniony dziś na więzienie, a zbudowany na 

 szczycie drugiego wyniosłego szczytu, zwanego Łysą górą albo Św. Krzyżem 

 (522 m). Szczyt ten zakończa od wscliodu główne najwyższe pasmo, rospościera- 

 jąc się szeroką podstawą, ograniczoną doliną rzeki Słupianki i j ej dopływów, ma- 

 jących swe źródła na lesistycb stokach pasma. U podnóża tej góry od wschodu 

 leży osada Nowa Słupia, a od południa wieś Trzcinka i dwie rozległe wsi na za- 

 chód od tej ostatniej położone— Bieliny i Huta. Z drugiej strony doliny Słupian- 

 ki (260 m nad p. m.), zasypanej rumowiskiem kwarcytowem, w kierunku południo- 

 wo-wschodnim występuje w dalszym ciągu toż samo pasmo i ciągnie się aż do do- 

 liny rzeczki Opatówki, pod miastem Opatowem. Odległość dolin obu tych rzeczek 

 a zarazem długość wschodniej mniej wyniosłej części pasma Łysogór wynosi 14 

 wiorst. Najwyższe wyniosłości w tej części są góry Jeleniowa i Zamkowa, przy 

 wsiach tych samych nazwisk i pod wsią Nieskurzów góra Witosławska (432 m). 



A teraz nieco o ogólnym wyglądzie Łysogór, które szczególniej we właści- 

 wem paśmie Łysica— Łysa góra mają w sobie wiele odrębnego. Mższe bowiem ich 

 stoki i wyniosłości łagodnego zazwyczaj spadku pokryte są mniej więcej urodzaj- 

 ną glebą, pokrajaną w części pługiem w pola różnej wielkości, w części zajęte pod 

 łąki, lub lasy i gaje. Dopiero najwyższy łańcuch od Nowej Słupi (Łysa góra) do 

 Łysicy nosi na sobie cechy lesistości i dzikości, pod wpływem której podróżny 

 po raz pierwszy zwiedzający te strony, z podziwem i uwielbieniem spogląda na 

 otaczającą go wspaniałą górską przyrodę. Złomy głazów występują tu potężnie 

 i w dziwacznych kształtach: nieraz stanowią one rumowiska z wielkich kamieni 

 złożone, wśród których nie znajduje przytułku żadna roślina, z wyjątkiem porostu 

 lub mchu. Szszególniej wspaniałemi są te rumowiska na północno-wschodnich 

 stokach, gdzie okrywają często na 15 stóp grubemi płatami potężne stoki gór. 

 Sławna droga królewska z Nowej Słupi do klasztoru Świętokrzyskiego jest ich sła- 

 bym przykładem. Całe to pasmo, jak to wyżej już wzmiankowano, pokryte jest 

 pozostałością dawnych puszcz Małopolskich— potężnym i starym lasem, dziś już 

 w wielu miejscach przetrzebionym i pozbawionym w znacznej części swej dawnej 

 okazałości. Tym sposobem czas wywarł ujemny wpływ na rozległość wspomnia- 

 nych lasów, atoli liczba, oraz stosunek do siebie różnych gatunków drzew pozosta- 

 ły niewiele zmienione. Z pośród drzew pierwsze miejsce zależnie od miejscowości 

 zajmuje buk lub jodła, sosna i świerk do mniej częstych należą, co również można- 

 by powiedzieć o modrzewiu, gdyby nie tworzył on wraz z dębami na górze Chełm 

 pod Nową Słupią wspaniałego lasu, dalej znaczną część drzewostanu stanowią dę- 

 by, graby przeplatane tu i owdzie lipą, klonem, jesionem lub jakiem innem drze- 

 wem, lub krzewem leśnym. 



Eównolegle niemal do pasma Łysogórskiego ciągną się w tym samym kie- 

 runku z północo -zachodu na południo-wschód mniej znaczne (do 350 m nad p. m.) 

 i bez ładu rozrzucone szeregi wyniosłości, stanowiące pasmo gór Kielecko-Chę- 

 cińskich. Najwyższe z nich są góry Korzeczkowskie i Bołmińskie w okolicach 

 Chęcin. Sławne ze swych łomów marmuru, Chęciny, byłe miasto powiatowe da- 

 wnego województwa sandomierskiego, leżą o 14 wiorst na południo -zachód od 



Pam. Fizyj. Tom X. 



Dział in.—18 



