1^. BŁOŃSKI CONŚPECTUS MUSCOEtJM POLONIAE. 



193 



a) Liście zupełnie całobrzegie, gołem okiem widzialne; puszka 

 prawie prostostojąca, podłużna, cokolwiek zgięta. Na drzewach 

 i kamieniacłi A. subtile. 



b) Liście całobrzegie, dopiero pod lupą widoczne. Puszka nachy- 

 lona lub prawie pozioma, jajowata, zgięta. Na skałach wa- 

 piennych ocienionych A. confervoides. 



2. Liście (przynajmniej starsze) o wyraźnem żeberku. Darnie mniej 

 delikatne, z pędów ni^co grubszych, większemi (doi mm dochodza- 

 cemi) liśćmi okrytych złożone. 



a) Żeberko cienkie, daleko od wierzchołka znikające. Darnie dro- 

 bne, płaskie lub żółtawozielone, obficie owocujące; puszka wal- 

 cowata, zgięta. Na ziemi, kłodach, kamieniach, murach. 



A. serpens. 



b) Żeberko tęgie, pod wierzchołkiem znikające, lub nawet wybie - 

 gające. 



f Liście długokończyste, 



§ Darnie dość drobne, delikatne, ciemno lub czarniawo 

 zielone. Pędy prawie pierzaste. Liście odstające, lub 

 jednostronne, lancetowate, prawie całobrzegie. Puszka 

 owalna lub podłużna, zgięta. Na kłodach i kamieniach 



•w strumieniach A. irriguum. 



§§ Darnie bardziej delikatne, brunatnozielone. Pędy nie- 

 prawidłowo rozgałęzione. Liście odstające, lancetowa- 

 to-szydłowate, całobrzegie. Puszka walcowata, zgięta. 

 W miejscach mokrych na kamieniach i korzeniach drzew 



A. radicale 



f f Liście jajowato-lancetowate, krótkokończyste, całobrze gie 

 Darnie dość silne, ^ zwykle w wodzie zanurzone, ciemno 



lub czarniawo zielone. A. fluviatile. 



B. Komórki wrzecionowate, tylko w nasadzie liścia miąższowe. Mchy na 

 ziemi, kamieniach i kłodach w miejscach mokrych rosnące, 



1. Liście odstające, jajowato-lancetowate, długokończyste, w nasa- 

 dzie ząbkowane, zaledwie 1 mm długie, o żeberku w wierzchołku 

 ginącem. Darnie drobne, delikatne, obficie owocujące. Puszka, 

 podłużnie walcowata, nieco zgięta A. Juratzkanum. 



2. Liście o żeberku krótszem, niewiele za połowę liścia wybiegają- 

 cem, przeszło 1 mm długie. Darnie duże, silne, obficie owocujące. 



a) Liście całobrzegie, odstające często płasko dwurzędowe, długo- 

 kończyste, 2 mm długie. ........ A. riparium. 



b) Liście piłko wane, dookoła odstające, sercowato-jajowate, krót- 

 kokończyste, 1 — 2 mm długie ....... A. Kochii. 



* Leptodictyum Lindb. Tylko nasadowe komórki miąższowe (prawie 

 czworoboczne), pozostałe wrzecionowate (wąsko i ostro-6-kątne) Mchy jedno- 

 pienne. 



f Żeberko niewiele za połowę liścia wychodzące. 

 Pam. Fizyj, Tom X. ' . Dział III.— 25. 



