206 



DZIAŁ ni. BOTANIKA. 



— Liście nawet w stanie suchym odstające (pod kątem około 60^), lub pra- 



wie odgięte, prawie płaskie, ostro piłkowane, luźno, czasem w dwa rzę- 

 dy ułożone, 14. 



13. Darnie zielone, często złotawo błyszczące. Lis'cie wklęsłe, szeroko ja- 

 jowate, krótkim i szerokim, często łuskowato skręconym wierzchołkiem 

 zakończone; żeberko w nasadzie bardzo grube, za połowę liścia zacho- 

 dzące. Na kamieniach, w okolicach górzystych . Eu. crassinervium. 



— Darnie bladozielone, połyskujące. Liście szeroko jajowate, tępawe, od- 



razu w długi, pogięty, włosko waty wierzchołek wyciągnięte; żeberko 

 do połowy liścia dochodzące. W lasach cienistych, na ziemi. 



Eu. piliferum. 



14. Liście jajowato lancetowate, słabo piłkowane, o żeberku do połowy liścia 

 dochodzącem. W lasach okolic górzystych. ... Eu. abbrevlatum 



— Liście lancetowate, ostro piłkowane, o żeberku pod wierzchołkiem znika- 

 jącem. 15. 



15. Liście 2- 3 mm długie, jajowato lancetowate, połyskujące. Około źró- 

 deł, na bagnach Eu. Speciosum. 



— Liście około 1 iimi długie. 16. 



16. Pędy długie i cienkie, bez ładu krótkiemi gałązkami okryte. Liście 

 prawie odgięte, sercowato jajowate, krótkokończyste, o żeberku tęgiem, 

 przed wierzchołkiem znikającem. Na polach mokrych, po lasach. 



Eu. praelongum. 



— Pędy długie, przylistkami okryte, pierzasto gałęziste. Liście odgięte, 



sercowato-trójkątne, odrazu w długi i wąski koniec zwężone, o żeber- 

 ku do wierzchołka dochodzącem. Po lasach wilgotnych, na ziemi i ko- 

 rzeniach drzew Eu. Stokesii.* 



* Szczeć gładka,. 



f Mchy dwupienne. 



§ Liście mniej lub więcej b r ó z d o w a n e. 



I>0. Eiirciiyncliiiiiii 8triatiim (Schieb.) Br. et Sch. Dziobkowiec 



brózdowaiiy ') 



(Hypnum Schreb. H. longirostre Ehrh. Rhynchostegium DNtr.). 



Darnie luźne, jasnozielone, połyskujące. Pędy tęgie, 10 c?n długie, ro • 

 zesłane, nieprawidłowo rozgałęzione, o gałązkach krzaczkowato w dwa 

 rzędy łodygę okrywających i rozesłanych, lub wzniesionych, ostrokończystych. Liś- 

 cie łodygowe skupione, prawie odgięte, w nasadzie szeroko sercowate, wklęsłe, 



^) Gilibert w swej florze przytacza dla okoHcy Grodna Hypnum illecebrum. 

 odnoszące się dziś albo do E u r h y n c h i u m illecebrum, mchu wogóle rzadkiego i nie 

 tylko u nas, ale i na Szląsku nieznajdowaneg-o, albo do nieznacznej odmiany Hypnum p u ru m, 

 opisywanej dawniej pod nazwą Hypnum illecebrum. Ostatnie przypuszczenie wydaje 

 się prawdopodobniejszem. 



