240 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



glonym grzbiecie lub prawie płaskie, zawsze całobrzegie, na 

 skrzydełkach lis'ciowych grupa komórek większych, prosto- 

 kątnych. Puszki wśród dużych dachówkowato ułożonych listków okrywko- 

 wych umieszczone stoją zwykle na końcach krótkich bocznych gałązek, z kątów 

 pędów głównych wychodzących. Wieczko stożkowate. Czepiec mały, zaledwie 

 cokolwiek poza wieczko zachodzący. 



* Pądy wyraźnie trzyrządowo ulistnione. 



100. Fontiijalis aiitipyretica (Dill.) L. Zdrojek pospolity. 



(Pilotrichum C. Miilh). 

 Kluk, Dykcyjonarz t. II. Nr. 556 Fontinalis antipyretica. 



Pędy silne, często 20—40 cm długości dochodzące, czarnozielone lub żółta- 

 woczerwone, tylko na wierzchołkach czysto zielone, prawie do samego dołu 

 wyraźnie trzyrzędowo ulistnione, bezkosmkowe. Liście jajo- 

 wa te, prawie tępo zakończone, wzdłuż żeberka złożone i łódko - 

 wato zgięte; komórki liściowe jednakowej długości, skrzydełkowe prostoką- 

 tne, brunatnawe. Puszka bezszczecinowa, symetryczna, podłużna. 2|. . 

 Lipiec, Sierpień (dość rzadko). Niz. Wzg. Góry. 



Rośnie dość pospolicie na kamieniach i korzeniach drzew w wodach stoją- 

 cych i bieżących, czasem nawet na bagnach u stóp drzew. 



Grodno (Gilibert); Warszawa (Łazienki); Ojców (Filipowicz); Międzyrzec 

 (Eichler); Warszawa (Łazienki, Babice, Młociay); Grodzisk; Otwock; ^^Drześno, 

 Góry, Łąck, Lucień; Złoty Potok, Janów, Częstochowa; Łyse góry, Bodzentyn, 

 Zagnańsk; Końskie; Momoty; Zwierzyniec (Bł.). 



(*) var. b. Iaxa Milde, odm. odległolistna. Pędy nieco połyskujące, ciemno- 

 zielone, o gałązkach niewyraźnie trójkątnych, dość rzadko ulistnionych. Liście 

 duże jajowato podłużne, tępawe, słabo ostrogrzbietowe. 



[* Żegań na Szląsku pruskim.] 



(*) var. c. gracilis (Lindb.) Sch. Syn. od. 2. (Foatinalis antipyr. p minor 

 Wahlenb.), odm. wysmukła.— Kluk, Dykcyjonarz t. II. Nr. 557 sub. Fontinalis 

 minor. Pędy mniejsze, wysmuklejsze, trzyrzędowo ulistnione. Liście jajowato 

 lancetowate, tępawe, starsze wzdłuż żeberka aż do nasady rozszczepane; komórki 

 liściow^e dwa razy węższe i dłuższe niż u głównej formy. Puszka dwa razy więk- 

 sza. W strumieniach. 



[* Bolesławice-Bunzlan na Szlasku pruskim.] 



** Pędy naokoło liśćmi okryte. 



(*) F. 8qiiaiii08a (Dill). L. %. łuseczkowaty. 



(Pilotrichum C. Miill.). 



Wielkością i wyglądem do odmiany wysmukłej poprzedniego gatunku 

 dość zbliżony, lecz jeszcze smuklejszy, czarnozielony, połyskujący, 



