274 



DZlAL III. ZOOLOGIJA. 



re posiadają nazwy stałe, jednostajne i powszechne, wie^kszość gatunków ryb dro- 

 bniejszych, mniej poszukiwauych, a zatem mniej znanych, przedstawia istny zamęt 

 nazw już to prowincyjonalnych, już zaściankowych, lub tylko doraźnych, a prócz 

 tego stosowanych wątpliwie, lub dowohiie, niemało też spotyka się nazw zu- 

 pełnie niedorzecznych. Inna całkiem jest rzecz, że w zbiorowisku tern można 

 niekiedy odszukać cenny jaki materyjał językowy; w każdym jednak, razie wy- 

 maga on należytego przebrania i umiejętnej krytyki. 



Skorowidz do fauny ichtyjologicznej Polski do 

 użytku w poszukiwaniacli po kraju. 



liyby tworzą skupienie mniej jednorodne, niż inne gromady zwierząt kręgo- 

 wych, przedstawiając ważne różnice w budowie głównych przyrządów ciała; daje 

 to powód do podziału ryb naprzód na trzy podgromady, które następnie dzielą się 

 na rzędy, t. j. kategoryje mniejszego w organizmie znaczenia. Podgromady te są: 



I. PALAEICHTHYES. Ryby pierwotne. Szkielet wewnętrzny niezupeł- 

 nie skostniały, struna grzbietowa pozostaje przez całe życie w różnej mierze 

 chrząstko wata. Serce z przydatkowym stożkiem tętniczym kurczliwym (pulsują- 

 cym), opatrzonym wewnątrz licznemi zastawkami. Kiszka, z fałdem spiralnym we- 

 wnątrz. 



II. TELEOSTEI. Ryby późniejsze (ościste). Szkielet wewnętrzny zupeł- 

 nie kostny, kości czaszki rozdzielone szwami, stos pacierzowy podzielony na osob- 

 ne kręgi wklęsło wklęsłe. Serce opatrzone pniem tętniczym, niekurczliwym, ma- 

 jącym wewnątrz jednę tylko parę zastawek. Kiszka bez fałdu spiralnego. 



III. CYCLOSTOMI. H. okrągłouste. Szkielet bez części skostniałych, 

 utworzony z samej tylko struny grzbietowej, galaretowato chrząstkowej. Serce 

 bez przydatku tętniczego. Kiszka krótka, piosta. Usta bez szczęk, otoczone war- 

 gą kolistą. Otwór nozdrze wy tylko jeden. 



Każda z tych trzech podgromad rybich ma w naszej faunie swoich przedsta- 

 wicieli, chociaż w bardzo nierównomiernej ilości: i tak na dział 1 i 3 razem wzięte 

 przypada tylko Vio ogólnej liczby gatunków krajowych, gdy sam jeden dział 2-gi 

 t. j. E. ościste, obejmuje ogromną ich większość, bo 7io ogólnej liczby. Okolicz- 

 ność ta dozwala uprościć i o wiele skrócić tablice synoptyczne, przedstawiające obraz 

 naszej fauny, a to przez pominięcie niektórych szczebli skomplikowanego ruszto- 

 wania, bez którego ogólna klasyfikacyja obejść się nie może. W zredukowanej 

 w ten sposób liczbie podziałów łatwiój będzie dochodzić w każdym z osobnaiido 



