292 



DZIAŁ ni. t.OOLOGIJA. 



wioue, wcześnie jeduak poczynają zanikać od tyłu ku przodowi, osobni- 

 ki w połowie wzrostu już zaledwie 1 — 4 zębów mają, u przedniego koń- 

 ca lemiesza, u dorosłych cały lemiesz jest bezzębny. Ubarwienie zmie- 

 nia się z porą roku : latem przycliodzi do nas łosoś o bokach srebrzy- 

 stych, łub opalizujących, plamek czarnych okrągłych, lub iksowatych 

 nie ma wtedy, lub ma b. nieliczne; w jesieni barwa ogólna ciemnieje, sa- 

 miec dostaje plamek czarnych i czerwonych na pokrywach skrzelowych 

 i na ciele; samica ma barwę jaśniejszą i mniej plamko waną. Wreszcie 

 u b. starych samców pysk zmienia kształt, wyciąga się a szczęki obie 

 naginają się ku sobie, tworząc szparę ust, z boków naprzestrzał zie- 

 jącą. Dł. 0,6—1,2 m waga 5—10 kg (15). S. salar L. Łosoś. 

 Wisła, Niemen, Dźwina, w wodach czarnomorskich niema łososia. 

 2. Ciało bardziej wałkowate, w ogonie mniej zeszczuplone, pysk tępy. Zę- 

 by na lemieszu nieregularnie jednorzędowe, w późniejszym wieku zni- 

 kają bez porządku, zwykle jednak wcześniej na tyle; sam przód lemie- 

 sza ma zębów 3 — 4, wpoprzek ustawionych, Z ubarwienia podobny do 

 łososia, zwykle jednak miewa więcej plamek iksowych. Dł. 45 — 57 cm 

 waga 3—5 (6) kg, S. trutta L. Troć. 

 Dolne części rzek bałtyckich. 



0. Ciało + krępe, pysk krótki, tępy. Zęby wzdłuż lemiesza w dwa rzędy, 



na samym przodzie lemiesza ząbków 3 — 4 wpoprzek. Gatunek b. 

 zmienny w kształtach, wzroście i w ubarwieniu, dwie mianowicie rasy 

 stałemi cechami się różnią: 



a. Pstrąg górski zamieszkuje strumienie i rzeczki podgórza karpac- 

 kiego, wzrostem mniejszy (20 — 30 cm dług. 80—250 gr wagi) ma 

 głowę krótszą, pysk tępszy, ubarwienie b. rozmaite, zwykle jed- 

 uak grzbiet ciemny, boki z połyskiem mosiężnym, upstrzone plam- 

 kami czarnemi i czerwonemi. Młode, jak w całym rodzaju, są 

 wpoprzek śniado pręgowane. W bystrych strumieniach; towarzy- 

 szy mu tylko Psterka i Byczek. S. fario L. Pstrąg. 



h Pstrąg litewski, z rzeczek doniemeńskich (Hańcza czarna, Wierzch- 

 nia i inne) tudzież z rzeczek systematu pontyjskiego, zlewających 

 się do Berezyny i Świsloczy berezyńskiej (Wołma, Hajna i inne), 

 jest znacznie większy (40—60 cm — 0,5 — 1,5 //ir), " ma głowę bar- 

 dziej podłużną, pysk ostrzejszy, ubarwienie zwykle jaśniejsze. 

 Ze wszystkich tych względów podobny jest do Salar spectaMis 

 Heck. i Kner. 



Rodzaj OsmerilS Artedi. Stynka. 



Szczęka dolna dłuższa, zęby w szczęce górnej drobne, w szczęce dolnej więk- 

 sze, ua przednim końcu lemiesza i na języku największe. Odrostki odźwierniko- 

 we małe, nieliczne. 



1. Mały, szczupły; skóra srebrzysta, dało wpółprzezroczyste, wydaje woń 



mocną. Eóżnica wzrostu b. znaczna, według miejscowości od 10 — 12 

 do 17—20 cm. Pojezierze bałtyckie, 0. eperlanus L. Stynka. 



