308 



PZIAL lU. ZOOLOGIJA. 



ich służący, ale opracowany bez żaduego krytycyzmu, a najobszerniejsza i naj- 

 ważniejsza z prac istniej ą.cy cli (Sars), w mało rozumianym języku pisana, nie była 

 należycie uwzględniana, jakkolwiek brak rysunków wiele jej wartości ujmuje. 

 W toku pracy niniejszej nieraz będę zmuszony kwestyje te poruszać, a wtedy od- 

 powiednie argument poprą to, oczemtu tylko pobieżnie wspominam. Słowem, 

 w przedmiocie tym istnieje jeszcze sporo chaosu, tak że nie prędko można się 

 zoryjentować w tej gmatwaninie synonimów, opisów sprzecznych ze sobą it. p. 

 Jedynym s'rodkiem, usunąć mogącym te nieporozumienia, jest możliwie dokładna 

 i ścisła dyjagnoza oddzielnych gatunków, dla tego też liczbę znamion w tym celu 

 powszechnie używanych, pomnożyłem o następujące: 1) układ kolców i igiełek na 

 uogacli pławnych. Autorowie albo wcale tej cechy nie wskazywali (Oiaus, Brady. 

 ITljauin etc), albo przytaczali dane nieścisłe i niezupełne (Sars, Eehberg, Vosse- 

 łer). 2) Budowa blaszki łącznej (Zenkera) pomiędzy obiema nogami, jedną parę 

 stanowiącemi. O różnorodnej jej budowie wspomina Zenker gołosłownie, a z auto- 

 rów żaden (w jednem tylko miejscu Sars) prawie nie opisuje jej szczegółowo. 

 3) Budowa nogoszczęk, o których badacze albo nic nie mówią (większość znai zna ). 

 albo zbywają rzecz tę ogólnikiem („s tar k", „g e d r u n g e n" „d ii n ii" u Chi- 

 usa i t. p.). 4) owłosienie igiełek ogonowych, nazbyt przez autorów po macoszemu 

 traktowane. 



Oczywiście, dając opisy dokładniejsze, znajdowałem pewne różnice pomiędzy 

 gatunkami przezemnie zaobserwowanemi, a uprzednio już przez autorów opisane- 

 mi, — różnice, które mi nieraz utrudniały utożsamienie form jednogatunkowych. 



Powyższych słów kilka przemawiam pro d o m o s u a. Ani na chwilę nie 

 przypuszczam, aby praca moja pozbawioną była pewnych niedokładności, może 

 krytyk uważny gdzieniegdzie dojrzy sprzeczność, niedomówienie i t. p., a jeżeli 

 się wkradły tego rodzaju usterki, to na usprawiedliwienie moje niech służy to, co 

 rzekłem powyżej; w pracach następnych może niejedno przyjdzie mi uzupełnić al- 

 bo sprostować. 



W części ogólnej rozdziały o kończynach, jako organach pod względem sy- 

 stematycznym najważniejszych, opracowałem samodzielnie, jak również niektóre 

 dane z życia Cyklopów (up. rozdział o spółkowaniu). Co się tyczy organizacyi 

 wewnętrznej, opierałem się prawie wyłącznie na spostrzeżeniach innych autorów. 

 Część systematyczną, kt(')ra zawiera mniej lub więcej szczegółowy opis 18-u ga- 

 tunków, przerobiłem samodzielnie, a dla uzupełnienia tu i owdzie dałem krótką 

 charakterystykę form przez innych badaczów opisanych, a przezemnie dotychczas 

 nie odszukanych. Co się tyczy części ilustracyjnej, to tym razem ograniczyłem 

 się na podaniu rysunków, wyobrażających tylko części pojedyncze ciała Cyklopów; 

 wizerunki okazów całkowitych dodam może w przyszłości. 



W tem miejscu czuję się też w obowiązku złożyć podziękowanie Dr. Józefo- 

 wi Nusbaumowi, w którego laboratoryjum praca ta dokonaną została i który świa- 

 tłą swą radą mi służył, oraz preparaty moje łaskawie przeglądał. 



