1. SZKIC HISTORYCZNO-SYSTEMATYCZNY. 



Pierwsze spostrzeżenia nad Cyklopami znajdujemy w niewielkiem dziełku 

 Blankaarta jeszcze w r. 1688 („Schou-Buch der Rupsen, Wormen, Ma'den" Am- 

 sterdam), ale ograniczają się one na powierzchownym tylko opisie ciała, fantasty- 

 cznym nieco wizerunku i niektórych ogólnych wskazówkach, dotyczących trybu ich 

 życia. Po Blankaarcie wielu uczonych widziało i badało te wówczas tak zwane 

 „owady wodne", ale dopiero Antoni v. • Leeuwenhoek w jednym z swoich listów 

 „E p i s t o 1 a e ad s o c i e t a t e m r e g i a m a n g 1 i c a m'' w 1 699 baczniej- 

 szą nieco zwrócił uwagę na te drobne zwierzątka. On pierwszy zauważył larwę 

 Cyklopów, wykazując znaczną różnicę między nią a formą dojrzałą, opisał swe 

 doświadczenia nad ich rozmnażaniem się i dał dość wierny wizerunek jednego 

 z ich przedstawicieli. (0. q u a d r i c o r n i s 9 Lee v =C. breyicornis 

 Cl s.?). Po Leeuwenhoeku cały szereg badaczy zajmował się tą kwestyją. Baaker 

 (1744), de Geer (1747), Hermann, Joblot, Bosel (1755), Linneusz (1761, 1766), 

 Strom (1762), Eichorn (1781), pracując nad fauną skorupiaków, dają mniej lub 

 bardziej ścisłw opisy tych pospolitych w każdej wodzie słodkiej raczków. Linneusz 

 starał się nawet osiągnięte do czasów jego zdobycze ująć w jakiś ład systematycz- 

 ny (w „Fauna Suecica" i w „Systema Naturae"), de Geer w jednem ze swoich 

 „Memoires" poświęconj^ch badaniom nad skorupiakami, podejmuje dalszą w tym 

 kierunku pracę, prostuje pod pewnemi względami Linneusza, ale popełnia sam 

 jeszcze dość liczne błędy. W każdym razie wszystkie prace wspomniane ustąpić 

 muszą przed dziełami O. F. Mullera, (,,Z o o 1 o g i a e d a n. p r o d r o m u s'^ 

 1776, a zwłaszcza ,,Entomostraca s. Insecta testace a". L i p s i a e 

 et Hayniae 1785), który z punktu widzenia naukowego w całem tego słowa 

 znaczeniu opracowuje ten dział karcynologii. Opisuje on większą ilość słodko- 

 wodnych raczków widłonogich (Copepoda), a mianowicie różne gatunki rodzaju 

 Caligus i Cyclops, ale popełnia przytem błąd rażący, którego nie ustrze- 

 gli się liczni jego współcześni towarzysze, przyjmując larwy Amymone i Na- 

 u p li u s za gatunki samoistne. Za to Muller czyni samodzielne i dość dokładne 

 spostrzeżenia nad organizacyją, rozmnażaniem i rozwojem Cyklopów, ilustrując 

 swe opisy dość dokładnie wykończ onemi rysunkami. 



