312 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



Po Miillerze w r. 1820 wydaje L. Jurine w G-enewie klasyczne swe dzieło 

 p. t. ,,H istoire des Mo nocie s, qui se trouyent aux enyirons 

 de G e n e V e", w którem z zadziwiającą na ()wczesny stan techniki laboratoryj- 

 nej dokładnością i ścisłością opisuje różne gatunki Cyklopów (jako gatunki ro- 

 dzaju Monoculus) pod względem systematycznym, anatomicznym i fizyjolo- 

 ficiczuym. Pomiędzy innemi zbadał on cykl pozarodkowych przeobrażeń Cyklopa, 

 dając w ten sposób podkład naukowy dawniejszym uwagom Leeuwenhoeka, a pra- 

 ca jego obfituje w taką moc interesujących i nowych faktów oraz samodzielnych 

 oryginalnych poglądów, że Claus w znakomitem swem dziele „D i e f r eil e b e n- 

 d e n C o p e p o d e n" tak się o niej wyraża „W as nacheinem so in- 

 haltsreichen Werke den Nachfolgern Jurine\s z u ei'for- 

 schen blieb, beschrankt sich fast auf die Details im Bau 

 u u d in der E n t w i c k e 1 u n g, f e r ii e r auf die g e n a u e r e u n d 

 s c h ii r f e r e A b g r e n z u n g der e i n z e 1 n e n A r t e n." (pag. 94). 



Ściśle jednak ograniczonej rodziny Cyclopidae nie znajdujemy 

 u Jurinea, który ustaliwszy za Miillerem rodzaj M o n o cu 1 u s, opisuje róż- 

 ne jego gatunki jak np. M. q u a d r i c o r n i s f u s c u s , v i r i d i s, a 1 b i- 

 d u s etc. 



Termin Cyclopidae w znaczeniu określonej grupy zoologicznej, po raz 

 pierwszy spotykamy w dziełach Dana (Dana „w C o n s p e c t u s C r u s t a - 

 c e o r u m" etc. i „T h e C r u s t a c e a , o 1 t h e U n i t e d S t a a t e s" etc ), 

 który jednak błędnie zaliczał tu niektóre gatunki z rodziny H a r p a c t i d a e, 

 a Fischer niektóre gatunki D i a p t o m u s. 



Dopiero po gruntownych badaniach udało się Clausowi, głównie na podstawie 

 budowy organów gębowych, przeprowadzić ścisłą liniją demarkacyjną, która raz 

 na zawsze z chaotycznego dotąd pomięszania form różnorodnycli wyosobniła ro- 

 dzinę Cyclopidae o znamionach stałych i pewnych. Poillug- nkladaictwa te- 

 go dzielnego zoologa, rodzina ta składała się z trzech rodzajów: słodkowodnego 

 C y c 1 o p s i morskich C y c 1 o p i n a i O i t h o n a. Przegląd rodzajów tak 

 się przedstawia (1. c. p. 96). 



Grtaszczka żuwaczki zmarniała, przez dwie długie igły zastąpiona 1. C y c 1 o p s. 



Gałąź boczna głaszczki żuwaczki pro- 



1 sta. Nogoszczęka wewnętrzna (dolna) 



I 6 członkowa, na piątym luerścieniu 



1 piersiowym para nóżek szczątkowych. 2. Cj cl o ]> i n a 

 Głaszczka żuwaczki I 



krótka, wydłużona, / Gałąź boczna głaszczki żuwaczki wie- 



rozwidlona. ' i loczloiikowa Nogoszczęka wewnętrz- 



1 na 4 członkowa, wzdłuż wyciągnięta. 



I Na piątym pierścieniu piersiowym 



I dwie pary przy sadków szczątkowych, 



' każdy z bardzo długą igiełką . , . 3. O i tli o n a, 



