A, LA^Di:. MATERYJALY DO FAUNY STvORUFl AK'ÓW 



311) 



O ile naskórek tworzy obumarłą część skóiy, o tyle matrix stanowi czynną 

 żywą jej warstwę. Co prawda nie widzimy w niej wyraźnie budowy komórkowej 

 (masa molekularna z licznemi tkwiącemi w niej jądrami, o bardzo wyraźny cli kon- 

 tni ;K'li), lecz mimoto AVspomniana jej żywotność przejawia się w tem, że od czasu 

 do czasu zrzucany pancerz chitynowy, jest właściwie produktem jej wydzielin. 

 Działalność matrix szczególnie jest czynną w okresie rozwoju Cyklopów, albo- 

 wiem r(hvnomierny ich wzrost może się jedynie odbywać przy peryjodycznem 

 zrzucaniu twardego naskórka. U osobników zupełnie dojrzałych nigdy nie mu 

 miejsca linienie, podczas gdy u form młodych, nieraz daje się zauważyć podwójnn, 

 ])lonka naskórkowa: stara^ zużyta ale jeszcze nie zrzucona i wewnętrzna będąca 

 jeszcze w stanie tworzenia się. 



Sk(')i'a zawiera czasem rosproszony w niej barwnik ziarnisty, ale piękne za- 

 barwienie, jakie wykazują niektóre Cyklopy, zwłaszcza na wiosnę, pochodzi od 

 kulek tłuszczowych, skupiających się nieraz w znacznej obfitości w tkance łącznej. 



III. liońezyiiy czyli przysadki. 



Tvończyny czyli przysadki, według tego, w jakiej okolicy są do ciała przycze - 

 pione, możemy podzielić na trzy grupy: I-sza położona przed otworem gębowym, 

 to rożki przednie i tylne (antennae); Tl-ga leżąca naokoło tego otworu, tworząc je- 

 go uzbrojenie — to szczęka g()rna (maxilla), szczęka dolna (żnwaczka, mandibula) 

 i warga (lal)rum); zaliczyć do nich należy bardziej ku tyłowi umieszczone nogo- 

 szczęki ipedes maxillarii). Nakoniec ITT-cia grupa kończyn przymocowana do 

 strony brzusznej tułowia— to nooi pławne (pedes natatorii). 



A. Rożki. 



Cyklopy posiadają dwie pary rożków, z których przednia lub górna (pierw- 

 sza) zawsze jest silniej rozwinięta od tylnej, czyli dolnej (drugiej), a że nadei* wa- 

 żne ma znaczenie w systematyce, więc zasługuje tu na szersze uwzględnienie. 

 Pod względem morfologicznym, rożki przednie dadzą się sprowadzić do rzędu 

 mniej lub więcej licznych członeczków (stawów, pierścieni), a liczba 17 jest tu 

 najpospolitsza (Tab. Xy Fig. 1, 13 etc). Jak wykazały badania Clansa *'), liczba 

 ich się zwiększa z wzrostem zwierzęcia, a porównawcze dane dowodzą, że Cyklo- 

 py, posiadające w stanie dojrzałym większą liczbę członeczków (np. 17), w róż- 

 nych swych fazach rozAVojowych, co do ilości pierśc/eni \y rożkach, przebiegają ko- 

 lejno stadyja, które bywają ostatnim szczeblem rozwoju innych gatunków, mają- 

 cych mniejszą ostatecznie ilość staW()W w swych rożkach. I rzeczywiście najmłod- 

 sza forma Cyklopa '), bespośrednio następująca po fazie Naupliusa, posiada rożki 



Clans. Zuv Anatomie n. Entwickehmgsg-e.schichte der Copepodoii. Arch. f. Natur. 185s 



1). 71. 



• } Mowa tu o Cyklopach, które W stanic dojrzatym posiadają rożki 17 ('-zh)nkowe. 



