320 DZIAŁ III. ZOOLOaLJA. 



o-stawowe; wskutek podziału pierścienia podstawowego na dwie części, otrzymu- 

 jemy 6 członeczków, którą to liczbę w stanie ostatecznym posiada C. aequo- 

 r e u s opisany poraź pierwszy przez Fischera, a następnie przez Bradyego. 



Najbliższe stadyjum młodociane Cyklopa o trzech już parach nóg pławnycli 

 i O segmentach ciała (Patrz ., Rozwój"), wykazuje rożki 7 stawowe; następująca 

 po niem faza rozwojowa o 4 parach nóg i 8 segmentach ciała, posiada naprzód <S 

 a potem 9-członkowe rożki. Liczbę 8 jako ostateczną spotykamy u C. magni 

 c e p s Lillijeb, C. f i m b r i a t u s Fisch. 



Rozpatrując dalsze przeobrażenia, zobaczymy kolejno 10, a potem 11 pierś- 

 cieni. Liczba pierwsza, cechuje dojrzałą formę C. p h a 1 e r a t u s Koch., C. K a u f- 

 manni Uljan. liczba druga zaś, dość liczną grupę gatunków C. minut us Gis. 

 C. affinis Sars, C. gra ciii s Lilljeb. i t, d. 12-stawowe rożki jako organ 

 ostatecznie rozwinięty, posiadają C. a gil i s Ivoch, C. macrurus Sars, 

 yaricans Sars i t. d. Liczbę 14 otrzjmuijemy przez podział człon. VIII na 3 czę- 

 ści, a stałą jest ona dla C. insignis Cis. Nareszcie najpospolitsze IT-członko- 

 we rożki, powstają przez podział YIII pierścienia na 3, a IX na 4 części. W ra- 

 zie rozpadnięcia się i YII członeczka otrzymujemy największą (maximum) liczbę 

 stawów (18), którą normalnie obserwujemy u jednego tylko gatunku C. el o ii ga- 

 tns Cis., a w wypadkach anormalnych i u C. bre vi caudatus Ols , jak wyka- 

 zały badania Szmankiewicza. 



Stałe przysadki rożków stanowią mniej lub silniej rozwinięte, gołe lub owło- 

 sione igiełki, najliczniejsze są one w części podstawowej i wzdłuż brzegu ze- 

 wnętrznego ułożone. 



W rożkach 17 członkowych, o ile zdołaliśmy zauważyć, tylko X i XIII czło- 

 nek pozbawione są stale igiełek, następujące posiadają je i na stronie zewnętrznej 

 i wewnętrznej, ale tylko z boki) w górnej krawędzi, a wierzchołkowy, dźwiga naj- 

 częściej 5—7 krótszych lub dłuższych igiełek. \¥ogóle układ tych ostatnich jest 

 mniej więcej stały, jak to zresztą widać na rysunkach do pracy tej dołączonych. 

 (Patrz uwagę przy opisie C. li y a 1 i n u s). 



Co się tyczy roli fizyjologicznej rożków, to z jednej strony, funkcj^jouiiją one 

 jako organ przy miej scozmienności pomocny, a z drugiej, jako narząd zmysłu czh( -io- 

 wego wspomniane bowiem igiełki posiadają nerw, który u ich podstawy tworzy /.gi ii - 

 hienie— węzeł nerwowy (ganglijon). O specyjalnych organach zmysłu i)oni(')\\ iniy 

 przy systemie nerwowym. Opis powyższy dotyczy rożków samic, albowił^-ni 

 u samców inaczej są one zbudowane, a to z tego powodu, że mają tu znaczenie 

 i organ(')W chwytnych, działających w czasie pai^zenia się. 



U samców składają się one podług Clausa najczęściej z 17 członków. Piei w- 

 szy z nicli szeroki cylindryczny, posiada jednę wielką igiełkę i kilka mniejszych, 

 poza nim idą dwa nieco krótsze, a następnie trzy bardzo niskie pierścienie, obej- 

 mujące się prawie zupełnie i odznaczające się niezwykłą długością igiełek. Dwa 

 następujące członeczki są nieco obszerniejsze, a skutkiem rozciągliwości skóry, która 

 je łączy, tworzy się tu zgięcie w kształcie kolana, wskutek czego część rożka poza 

 nim leżąca, może być zagiętą ku części poprzedzającej. Krótki bardzo pierścień 

 łączy tę część podstawową (pierwszą) z środkową. Ta ostatnia zawiera segment 

 w postaci dzwona, zdolny do ruchu kołowego, obejmujący prawie zupełnie XT 



