A. LANDE. MATERYJAŁY PO FAUNY SKORUPIAKÓW. 



327 



ćania kanału pokarmowego. System włókien poprzecznycłi obejmuje warstwę po- 

 przednią jakby pierścieniami, rzadziej rozmieszczonemi w obrębie żołądka, gęściej 

 zaś w okolicy kiszki prostej, służą one do zwężania lub rosszerzania światła kana- 

 łu. Nazewnątrz tkanki mięsnej, spostrzegamy jeszcze błonę surowi czną. Woko- 

 licy zwieracza, jak opisuje Yernet '^), tworzy ona poprzeczną fałdę, która w kształ- 

 cie przepony dzieli jamę ciała ua komorę przednią i tylną. Ma ona mieć pierwszo- 

 rzędne znaczenie w procesie krążenia krwi. Błona surowiczna znajduje się w związ- 

 ku z licznemi włóknami tkanki łącznej, wypełniającemi do pewnego stopnia jamę 

 ciała, utrzymującemi w położeaiu stałem organy wewnętrzne i zawierającemi 

 wielką obfitość komórek z zabarwionemi kroplami tłuszczowemi. Osobne mięśnie, 

 idące od ścianki ciała do ścianki kanału pokarmowego, przyjmują też udział w ru- 

 chach tego ostatniego. 



VI. System krążenia krwi. 



Cyklopy pozbawione są serca ^^). Miejsce jego, jako zbiornika płynów od- 

 żywczych, zajmuje jama ciała, a jako motoru— kanał pokarmowy. Yernet 20) pro- 

 ces krążenia tak mniej więcej opisuje. Żołądek, wskutek zwolnienia poprzecznych 

 włókien mięśniowych, zwiększa swą objętość kosztem jamy ciała, wskutek czego 

 wypiera z niej krew i pędzi ją w dalsze okolice pomiędzy narządy i tkanki prze- 

 dniej komory ciała, albowiem przepona nie pozwala jej przecisnąć się ku komorze 

 tylnej. Prawie jednocześnie (lub nieco później) zaczyna się rozdymać kiszka tyl- 

 na, której ścianki wywierają na krew ciśnienie; ta ostatnia poczęści zbiera się 

 obok przepony, poczęści zaś się rozlewa w tylnej komorze ciała. Tymczasem żo- 

 łądek wraca do stanu normalnego, więc przednia komora wskutek powstającej 

 próżni, wchłania z jednej strony krew, która odbyła obieg już raz po ciele, ^a z dru- 

 giej strony krew, która się w tylnej komorze obok przepony zebrała. Teraz i rec- 

 tum wraca do stanu normalnego a więc tylna część jamy wchłania znów krew, 

 która odżywiła już tkanki tej okolicy. W ten sposób mechanizm cały redukuje się 

 do dwu momentów: krew jamy tułowia krąży, podczas gdy krew odwłoku zbiera 

 się u przepony, to moment pierwszy. Krew jamy tylnej wchodzi do jamy przed- 

 niej, podczas gdy pierwsza wchłania w siebie rozlaną po niej krew, by się tą dro- 

 gą znów wypełnić, to moment drugi. Specyjalnych organów oddychania nie po- 

 siadają Cyklopy, wymiana więc gazów prawdopodobnie odbywa się za pośrednic- 

 twem skóry. 



" 18) Yernet 1. c. p. 35 ,,Je dois ajouter que cette paroi transversale est tres mince et souvent 

 assez difficile a distinguer". Frię (Note preliminaire sur Fontogenie des Copepodes etc. p. 501) jej 

 nie zauważył. 



Dawniejsi obserwatorowie nie mogli zrozumieć, w jaki sposób mogłoby się odbywać krą- 

 żenie bez centralnego motoru. To też Jurine (1. c.) niemogąc go odkryć, przypuszczał jednak jego 

 istnienie. Zenker pierwszy zrozumiał ten mechanizm, mówiąc: „dass durch solclie Bewegungen das 

 Blut in bedeutende Waltung gerathen muss, ist klar'' (1. c). 

 20^ Yernet 1. c. p. 36 i następne. 



