342 



DZIAŁ ITT. ZOOLOGIJA. 



Z igiełek końcowych poprzeczna znajduje się w bliskości wierzchołka; I nie- 

 co dłuższa od widełek; Uprawie 4 razy dłuższa od poprzedniej; III jeszcze nieco 

 dłuższa; lY prawie 3 razy dłuższa od I. Owłosienie nieco słabsze aniżeli u G. 

 s i g n a t u s. (Stos. dług. igieł. 10 : 43 : 60 : 28) ^^). 



Cyclops tenuicornis należy do form większych, ze znacznemi^ jed- 

 nak zboczeniami indywidualnemi. 



Od formy poprzedniej odróżnić go łatwo po jaśniej szem nieco przezroczystem 

 zabarwieniu pancerza, po ciemnym pasku na rożkach, a zwłaszcza po workach ja- 

 jowych. Sterczą, one swobodnie w poprzek i posiadają nieprawidłowy kontur, 

 albowiem jajka w nich zawarte wypychają zlekka ściankę. Liczba jajek w każ- 

 dym worku— 50 i więcej. 



Gatunek ten jest bardzo rozpowszechniony, znajdowałem go we wszyst- 

 kich prawie wodach Pruszkowa i jego okolic, oraz w stawie obok Promenady 

 Belwederskiej i w Zwierzyńcu w Warszawie. 



Prócz opisanej formy spotykałem nadzwyczaj doń zbliżoną. Eóżni się ona 

 tylko mniejszym wzrostem (a więc stosunkowo mniejszemi wymiarami składo- 

 wych części ciała, jako to: rożków, igiełek furkalnych i t. p. (rudawem zabar- 

 wieniem ciała, dwoma ciemuemi paskami na rożkach (w obrębie II -ł- III i IX -I- X 

 członeczków), takiemiż paskami na granicach pierścieni piersiow^ych, oraz dwo- 

 ma paskami na brzuszku (w obrębie I segm. brzuszn., oraz IV + części widełek). 

 W znacznej bardzo obfitości widziałem tę formę w jednym ze stawów o dnie gli- 

 niastem, w dobrach p. Wołowskiego, w okolicach Pruszkowa. O gatunku z ta- 

 kiemi paskami wspomina Koch ^^), nazywa go Cyclops annullicornis, lecz 

 bardzo tylko pobieżny daje opis. Po nim żaden z autorów zajmujących się bada- 

 niem Cyklopów (z wyjątkiem jednego Sarsa ^^) nie wspomina o takiej formie. 

 Ponieważ widziałem wiele osobników^ przejściowych od C. tenuicornis Cis. 

 do C. annullicornis Koch, a mianowicie z mniej lub bardziej wyraźnie uwy- 

 datnionemi paskami, co do ich ilości i intensywności zabarwienia; ponieważ da- 

 lej osobniki z owemi paskami po pewnym czasie trzymane w czystej wodzie 

 w akwaryjum, wykazywały częściowy zanik barwnika, a spreparowane zupełnie 

 go były pozbawione; nakoniec ponieważ istnieje zupełne podobieństwo w bu- 

 dowie Sars mówi o nim: „C. t e u u i c o r n i s i m i 1 1 i m u s" 1. c. pag. 34), 

 należy przypuścić, że: C. tenuicornis Cis. i C. an nul lico rnis^ Koch 

 stanowią jednę formę, jeden gatunek przynajmniej i że C. a nnull i cornis 

 można uważać najwyżej za odmianę pierwszej, a więc C. tenuicornis var. 

 annullicornis Koch. 



Liczby te podlegają dość znacznym wahaniom, bardziej, aniżeli u innych Cyklopów, 

 jakkolwiek stosunek między niemi mało się zmienia. Tę samą uwa%ę robi Yosseler (1. c. pag. 190). 



Tak np. stos. dług. ig. ogon. 9 : 39 : 51 : 25; stos, dług. ostatnich cz. rożków 6:7:6; 

 widełki = 9; ząbki na rożkach mniej wyraźne i t. p. 



Koch. Deutschlands Crustaceen. 1838. Nie miałem pod ręką oryginału, więc korzysta- 

 łem z tablicy synoptycznej, jaką daje Uljanin w pracy swej „Putieszestwie w Turkiestan" str. 28 

 i z opisu Sarsa 1. c. p. 34. 



^'5) Sars 1. c. pag. 34. 



