A. LANDE. MATERYJAŁY DO FAUNY SKORUPIAKÓW. 



381 



Na tylnym brzegu tułowia mocne długie ząbki; takież ząbki widzimy na 

 granicy oddzielnych pierścieni. 



Widełki krótkie i grube (6). Na ich powierzchni widzimy trzy rzędy (je- 

 den nad drugim) nieco spiralnie ku dołowi ciągnących się, bardzo drobnych ząb- 

 ków, a prócz tego rząd poprzeczny mocnych ząbków u podstawy igiełek ogono- 

 wych. Nadto porozrzucane tu i tam na widełkach ząbki i włoski. 



Z igiełek ogonowych, poprzeczna przymocowana jest w dolnej połowie wi- 

 dełek. I dłuższa od ostatniego pierścienia brzusznego, II pr^twie tak długa, jak 

 odwłok (bez widełek), III 2 razy dłuższa od II; IV krótka i cienka, mniej więcej 

 —I Co do długości. 



Owłosienie igiełek również jest bardzo charakterystyczne i daje nowy do- 

 wód, że C. phaleratus stanowi formę przejściową do rodz. H a r p a c - 

 t i d a e. I ig. z obu stron owłosiona, II na brzegu zewnętrznym z początku 

 owłosiona, następnie okolcowana, na brzegu wewnętrznym cała owłosiona. 

 III na przestrzeni dolnych dwu trzecich części z obudwu stron zaopatrzona 

 w drobne kolce, IV owłosiona. (Stos. dłng. ig. 5,5 : 24 : 50 : 5,5). 



Cyclops phaleratus należy do gatunków wielkości średniej. Dług. 

 podług Clausa 2 mm, podług Bradyego 1 mm. Worki jajowe niewielkie z nie- 

 znaczną ilością jajeczek, (około 9 — 11 w każdym) koloru błękitnego — przylega- 

 ją do brzuszka. Zabarwienie całego zwierzęcia brunatno -bronzo we, cynamonowe 

 (koriczniewoje, mówi Uljauin 1. c. str. 38), ale prócz takich osobników widywa- 

 łem egzemplarze matowobiałe, które różniły się tylko nieco mniejszym wzrostem. 

 Ponieważ obie formy znalazłem w jednym i tym samym zbiorniku (stawy Pęcic- 

 kie) — więc nie można przypuścić tu wpływu warunków środowiska. Czem so- 

 bie te różnice objaśnić można, nie badałem, konstatuję tylko fakt goły. 



Cyclops phaleratus pod pewnemi względami, jakeśmy to już niejed- 

 nokrotnie zauważyli, stanowi przejście do rodzaju Canthocamptus: uwyda- 

 tnia się to w budowie nogoszczęk, odwłoku, widełek z igjełkami ^^^). Ruchy jego 

 również są bardziej podobne do ruchów C a n t h o c a m p t u s a, niż do pozosta- 

 łych krewniaków. Przebywa on zwykle na powierzchni wody, płynie nie nagłe- 

 mi i szybkiemi skokami (bardzo wyraźnie to widać u Cyklopów z długiemi 

 różkami, a szczególnie u dość pospolitego słodkowodnego Diaptomusa z ro- 

 dziny Calanidae, który poiada niezmiernie długie 25-członkowe rożki. Ude- 

 rzają one niemipo wodzie jak wiosłem, posuwając się za każdym razem o kilkadzie- 

 siąt może milimetrów), ale równomierniej, przyczem odwłok może się wężowato 

 nieco zwijać. C. p h a 1 e r a t u s nie tylko pływa po wodzie, ale i pełza w kie- 

 runku prostopadłym. Nieraz miałem sposobność obserwowania, jak wydostawał się 

 on z wody, podnosił się po szkle akwaryjum do pewnej wysokości, a potem wra- 



1'^) Zjawisko to zauważył i Claus „Diese Art. (C. c a n t h o c o r p o i d e s C. p h a 1 e- 

 r a t u s) bildet durch ihren Bau und die Art der Beweguug einen Uebergang zur der Gattung- 

 O a u t h o c a m p t u s". Pie freil. Cop. pag. 103. Ale słów swoich Claus nie stwierdza dokład- 

 niej szemi spostrzeżeniami, wszyscy zaś inni późniejsi badacze wcale się nad tą kwestyją nie za- 

 trzymują. 



