386 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



Próby systematyki. 



Rodzina Cyklopów, jak widzimy, jest niezmiernie liczna, a obejmuje formy, 

 zbudowane podług modły dość jednostajnej, tak że różnice gatunkowe na drob- 

 nych czasem opierają się szczegółach, co utrudnia jeszcze bardziej ściślejsze nieco 

 zakreślenie granic dla zboczeń indywidualnych w obrębie danego gatunku. 



Mimo to, znaczna obfitość członków tej, tak obszernej, rodziny zmusza nie- 

 jako do zaprowadzenia w niej jakiegokolwiekbądź porządku systematycznego. 

 Próby tego rodzaju były czynione, ale obejmowały materyjał niedostateczny, albo 

 też opierały się na dość kruchych podwalinach. 



Frię^^^) na podstawie danych embr^gologicznych rozróżnia dwie grupy przy- 

 rodzone (deux groupes naturelles), przyczem różnice najjaskrawiej występują 

 w stadyjum naupliusa i metanaupliusa. 



W grupie pierwszej, która prawdopodobnie z punktu widzenia filoginetycz- 

 nego była starszą, pierwotniej szą, a więc niżej uorganizowaną, wszystkie kończy- 

 ny pierwotne (t. j.te, które jeszcze u larwy powstają) pełnią funkcyją organów lo- 

 komocyjnych, a kilka tylko kolców II i III pary kończyn służy do chwytania po- 

 karmu. Ciało ma kształt wąskiego owalu; gruczoł rożków nie tworzy pętlicy 

 (przebiega wzdłuż jednego z pierwotnych pasków mięśniowych); kończyny I i II 

 pary {w okresie rozwoju) zjawiają się, jako przysadki z wolno sterczącemi kolcami. 

 Grupa druga młodsza posiada wyższą, udoskonaloną orgauizacyją. Tutaj trzecia 

 para kończyn pierwotnych, zagięta w kształcie szczęki, wyłącznie jest przeznaczo- 

 na do chwytania zdobyczy, kolce przy nasadzie rożków tylnych przystosowane są 

 do tej samej funkcyi. Ciało tak spłaszczone z góry na dół, że niemożebnem jest 

 rospatrywać go z boku pod mikroskopem. 



Różnica między obiema grupami uwydatnia się jeszcze w tem, że kończyny 

 pierwotne, u przedstawicieli grupy pierwszej mocno rozwinięte, zachodzą dość da- 

 leko po za krawędzie ciała, a trzecia kończyna opatrzona jest długą gałęzią pław- 

 ną (branche natatoire), podczas gdy u osobników grupy drugiej kończyny są krót- 

 kie i grube, krępe, omal nie zredukowane (presąue reduitsi, gałąź pławna zmarnia- 

 ła (tres rudimentaire). 



Pierwszej grupie Frię nadaje miano Dolichopoda, zaliczając do niej 

 C. V i r i d i s Jurine, C. signatus Koch, C. tenuicornis Cis, C. e 1 o n- 

 g a t u s Cis, drugiej zaś— B r a c h y p o d a, do której należeć mają C. ser r u- 

 1 a t u s Fisch. (=a g i 1 i s Koch). C. f i m b r i a t u s Fisch. (=«=c rassicornis 

 Miill.) C. canthocarpoides Fisch. (= p h a 1 e r a t u s Koch.). O tej 

 ostatniej formie autor mówi, że jest bardzo typowa (tres typiąue) — zwracamy na 

 ten fakt szczególną uwagę. 



Rehberg ^^*) na podstawie danych embryjologicznych rozdzielił Cyklopy na 

 trzy grupy, nienadając im jednak nazw oddzielnych. W gruncie rzeczy, podział 



133) Frię. Note preliminaire etc. p. 502 Zool. Anz. 1882. 



134) Eeliberg. Weiteren Mittheilungen liber die Kenntnis der Siisswasser Copepoden, w Ab- 

 haiidl, des naturwissensch. Yereins zii Bremen. Bd. VII p. 61. 



