N. LINDENFELD^ J. PIETEUSZYŃSKI. PRZYCZYNEK DO FAUNY PIJAWEK. 405 



Przyssawka przednia dosyć duża, bardzo rosci^gliwa. Oczy mało wyraźne, 

 ułożone jak wyżej. Przyssawka tylna nieduża, tej samej barwy, co i cała pijawka. 



Prącie bardzo długie, cienkie, rosszerzone na końcu (Fig. A, p.), czem różni 

 się od prącia pijawki lekarskiej, u której organ ten jest na końcu zaostrzony 

 i wogóle znacznie cieńszy. 



Kokony Aulostomum gulo mają kształt jajowaty i są cokolwiek 

 mniejsze, niż kokony Hi rudo medicinalis: większa ich średnica wy- 

 nosi 15 mm^ mniejsza 12 mm. Pokryte są one tkaniną gąbczastą, luźną i sła- 

 bo rozwiniętą. Kokon zawiera 9 — 20 zarodkó^Y. Młode Aulostoma mają 

 długości 2 cm, szerokości 1,5 mm; kolor ich brunatny, oczy bardzo czarne, 

 przez skórę przeświecają węzły nerwowe, kanał pokarmowy i układ naczyniowy. 

 Moąuin-Tandon opisuj e następuj ące odmiany Aulostomum gulo: fuligino- 

 sa, oliyacea, cinerascens, yiridescens, punctella, maculosa, or- 

 nat a, z których w kraju znaleźliśmy tylko fuliginosa; prócz niej jeszcze trzy 

 formy, opisane prz3z innych autorów, wreszcie formy, przez nikogo dotychczas nie- 

 zaznaczone. Zanim przystąpimy do szczegółowej charakterystyki form, zebra- 

 nych w naszej faunie, przedstawimy formy, przez innych autorów podane. 



Moąuin-Tandon tak opisuje Aulostomum gulo yarietas fuligino- 

 sa: ., grzbiet brunatny, jednostajny" (PI. Y, F. 3). W. N. Kałużskij znalazł pijaw- 

 kę z następującem zabarwieniem: „środkiem grzbietu, na tle zielonkawo-bronzowem 

 ciągną się 2 nadzwyczaj wyraźne podłużne rzędy czarnych plam, zlewających się 

 w v>^iększości ze sobą i tworzących dwie linije faliste; boki ciała również upstrzo- 

 ne mniej lub więcej zlewaj ącemi się ze sobą plamami; Moąuin-Tandon nie wska- 

 zuje podobnej odmiany, która znacznie się zbliża do odmiany opisanej przez D-ra 

 Grube i przywiezionej przez prof. D-ra Dybowskiego z jeziora Bajkalskiego.'' 

 O parę wierszy dalej w tejże pracy Kałużskij opisuje jeszcze jednę odmianę 

 Auł. gulo: „Kolor żywej pijawki czerwono-bronzowy z niezbyt wyraźnemi pla- 

 mami czarnemi, ułożonemi rzędami: dwa środkowe rzędy tworzą falistą liniją, 

 w wielu miejscach poprzerywaną, brzegi grzbietu zabarwione na kolor jasno-po- 

 pielaty, również jak i strona brzuszna, brzegi której pokryte są rzędem czarnych 

 plam, zlewających się w nieprzerwaną liniją. O ile można sądzić z opisu D-ra 

 Grube, odmiana ta zbliża się cokolwiek do Aulostomum umbrinum, znale- 

 zionej w Ameryce północnej". 



Aulostomum umbrinum Grube: „Complanatutn, elongatum, latitudine 

 maxima fere ^4 longitudinis aeąuante utrinąue paulo tantum decrescente, 



extremitate anteriore repente attenuata, molle, laeve supra umbrinum, margine 

 laterali angustissimo lutesceute, subtus Idtescens, annulis completis 95. Discus 

 anterior parvus rotundato — triangulus, posterior parvus diametro ^5 latitudinis 

 corporis maximae adaeąuans. Oculorum p aria 5 et aperturae genitales ut in Auł. 

 gul one disposita." 



Prócz gatunku Auł. umbrinum D-r Grube opisuje jeszcze pewną odmianę 

 A ul. gulo, bardzo zbliżoną według niego do odmiany, opisanej przez Gerst- 

 feldta. Odmiana, przedstawiona przez D-ra Grube, wygląda tak: „Na grzbiecie, 

 który za życia pijawki był zapewne oliwkowo- zielony, zaś teraz jest szary, znaj- 

 dujemy 6 podłużnych rzędów czarnych plamek, z których oba wewnętrzne prze- 



