H. LINDĘNFELD, J. PIETRUSZYŃSKL PRZYCZYNEK DO FAUNY PIJAWEK. 409 



wyłącznie, lub przeważnie z boków, tak że oddzielają od brzucha dwa boczne pasy, 

 w ten sam sposób zabarwione, jak i grzbiet. 



Takie właściwie formy opisali Urube i Kałużskij; pierwszy formę z żółtym 

 brzuchem i takiemiż pasami bocznemi, drugi pijawkę z popielatym' brzuchem i po- 

 pielatemi pasami bocznemi. 



Często się jednak zdarza, że dwa te boczne pasy, oddzieliwszy się od brzu- 

 cha, przyjmują jednocześnie i odmienne zabarwienie, widzieliśmy np. formy z zie- 

 lonym brzuchem i żółtemi pasami bocznemi, nawet z lekkim pomarańczowym od- 

 cieniem (Fig. 1). Jeżeli plamki, oddzielające od brzucha dwa boczne pasy, nie- 

 zbyt gęsto się ułożą, wtedy i pasy boczne nie będą bardzo wyraźnie od brzucha 

 się oddzielały; formy takie widywaliśmy bardzo często. Im gęściej plamki się uło- 

 żą, im wyraźniejsze dwa boczne utworzą pasma, tem wyraźniejsze będą i pa- 

 sy boczne. 



Gdy wreszcie i barwa tych pasów zmieni się w stosunku do zabarwienia 

 brzucha, otrzymamy skrajną w tym kierunku formę, bardzo na pierwszy rzut oka 

 podobną do H a e m o p i s Z tego względu, że, jak to dopiero co wykazaliśmy, 

 forma ta tworzy stopniowe przejścia od gatunku A u 1. gulo, aż do skrajnej for- 

 my, swemi pasami bocznemi przypominającą H a e m o p i s, tak że nie ,da się 

 przeprowadzić granicy pomiędzy nią a A u 1. gulo, nie możemy za D-rem Gru- 

 be formy tej uważać za gatunek Auł. u m b r i n u m, tembardziej, że egzem- 

 plarze, obserwowane przez Dra Grube, posiadały po 60 ząbków na szczęce, pod- 

 czas gdy nasze formy— do 14 i że Auł. u m b r i n u m Gr. pochodzi z Ameryki, 

 z którą fauna europejska ma nadzwyczaj mało wspólnych gatunków. Forma ta, co 

 najwyżej, może stanowić odmianę, więc A ul. gulo yarietas umbrina 

 nova yarietas (która nie wyłącza istnienia Auł. u m b r i n u m Gr.), c u m 

 subyarietatibus: maculata, sinuata et taeniata. 



Ostatecznie więc opisujemy następujące formy krajowe: 



A u 1 o s t o m u m gulo v a r. f u 1 i g i n o s a (Fig. 2): grzbiet bronzowy 

 z lekkim oliwkowym odcieniem, mniej lub więcej ciemny, bez plamek. 



Auł, gulo V a r. m a c u 1., n o v a v a r. (Fig. 3,4): grzbiet tegoż koloru, 

 jak u poprzedniej, ciemne plamki, bez porządku ułożone, 



A u 1. g u 1 o V a r. sinuata, n o v a v a r. (Fig. 5): barwa grzbietu, jak po- 

 przednio, z dwiema falistemi linijami, złożonemi z ciemnych plamek, z których dwie 

 tworzą wklęsłe części linij falistych, a trzy części wypukłe. Po bokach tych linij 

 plamki, bez porządku ułożone. 



A u 1. gulo V a r. G r u b e i, n o v a v a r. (Fig. 8): na grzbiecie tegoż 

 koloru, co i u poprzednich, z boków dwu linij falistych po dwa rzędy podłuż- 

 nych kresek, z których każda składa się z trzech plamek, leżących na pierście- 

 niach, zajętych przez wypukłości linij falistych. 



4) Jak okazuje się z położenia otworów płciowych, zresztą i uzębienia szczęk, jestto sta- 

 nowczo przedstawiciel rodzaju Aulostomum; prócz tego brzuch u tej odmiany jest jaśniej- 

 szy, niż grzbiet, podczas gdy u Haemopis zachodzi odwrotny stosunek, 



Pam. Pizyj. Tom X. Dział 111.-52 



