T. DOWGIRD. WIADOMOŚĆ O WYROBACH Z KAMIENIA GŁADZONEGO. 7 



Szedł on 6 tygodni samemi lasami, a przedtem płynął przez jakiś Dunaj ze 

 trzy tygodnie, a potem polami i znowu lasem. Kiedy tak idzie lasem, zachodzi mu 

 drogę mały siwy staruszek z długą siwą brodą ^) i pyta, dokąd idzie. Perkun po- 

 wiada mu, tak i tak było, że go ojczym z macochą za młodu gnębili, że „zdali 

 w rekruty", że tyle i tyle lat był „w żołnierzach", że teraz wraca do domu i że 

 mu się spieszy wszystkie krzywdy oddać z okładem. Kiedy Perkun mówić prze- 

 stał, staruszek powiada, że niema poco do domu wracać, bo nietylko że ojczym 

 i macocha pomarli, ale już i wnukowie ich wnuków nie żyją, więc nie będzie miał 

 na kim swojej złości wywierać, a zarazem proponuje mu służbępowczego u księcia, 

 niedaleko mieszkającego, z obowiązkiem dostarczania codziennie na stół książęcy 

 zwierzyny. Perkun zgadza się, lecz powiada, że przecierpiawszy tyle, czuje się 

 dość słabym i tak AVzrok jak i nogi mu nie dopisują. 



„To rzecz najmniejsza", mówi mały staruszek, „ot widzisz tę jodłę, na niej 

 wisi na pęcie sześć kulek kamieunycli, weź je;a tu masz drugą pętę, zawieś na tymże 

 sęku. Jak ci będzie potrzeba jakiego zwierza zabić, to rzuć jednę kulkę przed sie- 

 bie, ale wpierw zamyśl, jakiego chcesz zwierza zabić, to zwierz zaraz przybiegnie 

 i zabity upadnie pod twemi nogami". Perkun spróbował tak zrobić, jak mu mały 

 staruszek kazał i stało się tak, jak powiedział. Widząc, że nie będzie potrzebował 

 chodzić i strzelać, zgodził się na propozycyją staruszka i przystał na służbę do 

 księcia. Ponieważ taka kulka, rzucona przez Perkuna, zostawała tam, gdzie był 

 zwierz przez Perkuna zamyślony, zatem rozrzuciły się po całym świecie, że zaś 

 Perkun długie lata służył u księcia, więc ich niemało jest obecnie na świecie, tyl- 

 ko niekażdy może je znaleść, bo te Perkuna kulki z nieba pochodzą". 



Tak mi tłumaczył Gustas o pochodzeniu Perkuna kulek, a drugi raz zupełnie 

 to samo słyszałem od Wawrzeńca Łaurynajtisa w Pojechaj liszkach paraf. Ejra- 

 golska, pow. Eosieński. 



Pomimo, że dość często słyszałem opowiadania o pochodzeniu Perkuna kulek, 

 lecz jak dotychczas, inuych wersyj nad te dwie nie znam. 



To, co słyszałem z ust ludu, potwierdza najkompletniej słowa hr. Eustachego 

 Tyszkiewicza, który w swych Badaniach Archeologicznych na str. 81 pisze: 



„Jak młoty tak i kliny, lud pospolity nazywa strzałami piorunowemi, nie- 

 umiejąc sobie gromu bez strzały wyobrazić", a niżej: „Gdy jednak wiemy, że Per- 

 kun u nas jest prawie]tąż samą postacią, co Thor u Skandynawów, którego godłem 

 był młot kamienny, mimowolnie czynimy sobie zapytanie, czy nie miał on z ka- 

 miennym młotem w naszym kraju jakiego wspólnictwa? a wówczas napozór prze- 

 sądne mniemanie gminne, nazywające klin i młot kamienny pociskiem Perkuna, nie 

 byłoby może zupełnie bezzasadne". 



1) Na moje zapytanie, któż to był, opowiadający odpowiedział: „rozumie się, źe to sam 

 Pan Bóg'*. 



