DR. J. TREJDOSIEWICZ. OBJAŚNIENIE DO MAPY GEOLOGICZNEJ. 



17 



Dyluwium w powiecie tomaszowskim, podobnie jak w hrubieszowskim, 

 składa się głównie z lossu, także bardzo często pomieszanego z próchnicą, i two- 

 rzącego czarnoziem; piasek zaś znajduje się juz mniej często i na niewielkiej 

 stosunkowo powierzchni. Loss spoczywa na pokładach margli kredowych 

 i w wieki miejscach posiada bardzo znaczną grubość. W studniach we wsi Jurowie 

 źródła wody wypływają z opoki, którą z wierzchu pokrywa pokład lossu, na 24 

 stopy gruby, a w jednej z tych studzien grubość pokładu lossu ma 36 stóp. 

 W studni zaś we wsi Janówce, wykopanej w lossie, głębokiej na 100 przeszło 

 stóp, opoka znajduje się dopiero w głębokości 72 stóp. Równie znacznej grubości 

 pokłady lossu widzieć jeszcze można w głębokich parowach na drodze od Sie- 

 mienie do Wojuszyna, we wsiach: Dąbrowie, Krynicach i Kryniczkach. Obszary 

 rozpościerania się lossu i czarnoziemu są wskazane na mapie. Piasek ziarnisty 

 nie zawiera głazów narzutowych i znajduje się głównie w południowo-zachodniej 

 stronie powiatu tomaszowskiego. Tworzy on tam liczne małe pagórki, które 

 otaczając Tomaszów od zachodu i południa, łączą się z wielkim obszarem pia- 

 sków dyluwialnych w powiecie biłgorajskim. 



W powiecie biłgorajskim dyluwium zalega prawie całą powierzchnię i składa 

 się głównie z piasku ziarnistego z głazami narzutowemi; glina piaszczysta z ta- 

 kiemiź głazami występuje tylko miejscami, a loss bardzo rzadko widzieć się daje. 

 Do miejscowości, w których się rozpościerają czyste piaski ziarniste, należą: Ose- 

 redek. Hamernia, Brzeziny, Grórecko Stare, Lipiny i inne, na mapie wskazane 

 miejsca. Grlina piaszczysta ukazuje się: na drodze z folwarku Malennika do folw. 

 Łaz Malenieckich i na wysokim brzegu Sanu; w Krzeszowie Dolnym i Krzeszo- 

 wie osadzie; następnie glina ta, poczynając od Naklika, ciągnie się do Potoka, 

 Bukowiny, Biszczy, Księżpola i na południe od niego przez Płosy do Tarnogrodu; 

 nakoniec znajduje się ona jeszcze na polach: między wsią Solą, Gromadą i Bił- 

 gorajem. Loss ujawnia się tylko na wzgórzach w Krzeszowie^ a mianowicie: na 

 wzgórzu, na którem stoi kościół i plebania, czyli na tak zwanem Zamczysku, 

 i na wzgórzach przy drodze od probostwa Krzeszowskiego do traktu z Krzeszowa 

 do Biłgoraja. Głazy narzutowe są bardzo liczne i różnej wielkości. Drobne znaj- 

 dują się: na drodze i przy niej położonych polach z Soli do Majdanu Księżpol- 

 skiego, pod Księżpolem, na polach między Księżpolem i Tarnogrodem; większe 

 zaś w samym Tarnogrodzie, na polach między Tarnogrodem i Biszczą, między 

 Lipinami i folw. Malennikiem. Następnie, głazy posiadające już znaczną wielkość, 

 to jest mające długości około 8-iu, a szerokości około 5-ciu stóp, leżą na drodze 

 z folw. Malennika do folw. Łaz Malenieckich i na drodze między wsią Kustrawą 

 i folw. Łazami Malenieckiemi. Nakoniec kilkadziesiąt wielkich głazów granitu 

 leży we wsi Derylakach, a nadto widzieć się one dają i w innych jeszcze miej- 

 scach, np. na pastwiskach między Eogalami i Majdanem Księżpolskim. 



Dyluwium w powiecie zamojskim rozpościera się w różnych miejscach, 

 a przedstawia je loss, piasek ziarnisty i piasek bardzo miałki. Loss występuje: 

 w lasach i na polach pod Majdanem. Sitanieckim ; między Wierzbą, Chomęciskami 

 Małemi i Starym Zamościem; tworzy pagórki między Sułowcem, Dzielcami, 



Pamiętnik fiay o graficzny. Dział II. <} 



