26 



■DZIAŁ II. GEOLOGIA Z CHEMIĄ. 



Analizowane rady żelazne, zarówno ze względu na miejscowości, z których 

 pochodzą, jak i na swój skład chemiczny należą do dwu odmiennych grup, które 

 winny być przedstawione oddzielnie. W obu grupach rud żelaznych żelazo wy- 

 stępuje w postaci tlenniku. Są to żelaziaki brunatne. 



Jednę odrębną grupę stanowią rudy żelazne wydobywane w kopalniach 

 znajdujących się w okolicach Suchedniowa, Bzina, Mostek, Farszowa i Wielkiej 

 Wsi pod Wąchockiem. Wszystkie te kopalnie należą do rządu. Z kopalń tych — 

 Hamłodzie leży na północ od Suchedniowa, na lewo od szosy prowadzącej z osady 

 tej do Bzina, Bukowie i Anna — na lewo od szosy prowadzącej z Bzina do 

 Farszowa, Fleśniówka w okolicy Farszowa, nieco odeń na północ, Żarnowa Gróra 

 i Jadwiga w pobliżu wielkiego pieca w Mostkach, nieco na wschód, i, nareszcie, 

 Faweł w pobliżu Wielkiej Wsi pod Wysockiem. Wszystkie te kopalnie znajdują 

 się w obrębie zajętym przez formacyą pstrego piaskowca (tryas). 



Fusch zaliczał wszystkie tryasowe rudy żelazne, na których opartą była 

 żjwsi w swoim czasie działalność wielkich pieców okręgu wschodniego, do kajpru. 

 Eozróżniał on 4 główne ciągi tych rud. Na zasadzie późniejszych badań okazało 

 się, że, w ogólności, tylko 3 i 4 z tych ciągów leżą rzeczywiście w obrębie kaj- 

 pru. Eudy pierwszego ciągu należy zaliczać do formacyi pstrego piaskowca, 

 podczas gdy znowu rudy 4-go ciągu, w części, do jury. Eudy żelazne wydoby- 

 wane w wyżej wymienionych kopalniach, stanowią właśnie ów 1-szy ciąg „naj* 



bardziej na południe wysunięty i najstarszy złożony przeiuażnie z brunatnych 



żelaziaków^^ Jednak nie wyłącznie. Znajdująca się bowiem w obrębie formacyi 

 pstrego piaskowca, najbliżej z Hamłodziem sąsiadująca, kopalnia Dalej ów dostar- 

 cza ilastego węglanu tlenku żelaza niewątpliwie należącego do formacyi pstrego 

 piaskowca (w skałach towarzyszących tej rudzie znaleziono charakterystyczną 

 dla tej formacyi skamieniałość Myophoria costata), różniącego się jednak znacznie 

 pod pewnemi względami od takichźe rud kajprowych. Naprzód nie występuje 

 on ani w postaci płasturów, ani też w postaci kulistej (jako typowy sferosyde- 

 ryt) ; powtóre na wpływy atmosferyczne jest daleko bardziej wytrzymały aniżeli 

 odpowiednie rudy z kajpru, które po wydobyciu ich z wnętrza ziemi trzymają 

 pod dachem gdyż inaczej rozlasowują się na proszek (kop. Osicowa góra pod 

 Stąporkowcem). 



Korzystam ze sposobności, aby przytoczyć tu analizy rudy z Dalejowa: 



CO, 31,96 

 Innych ciał lotnych 2,58 

 SiO, 9,45 



28,53 

 3,82 

 13,06 



^) G. G. Pusch. Geognostische Bescłireibung voii Polen. Część 1, str. 318. 



