K. KOZIOROWSKI. RUDY ŻELAZNE. 



27 





43,65 (33,957o 



Fe) 43,13 (33,557o Fe) 



AI2O3 



4,58 



8,24 



MnO 



3,12 



0,51 



CaO 



4,28 



2,38 



MgO 



ślady 



ślady 





0,16 



0,27 



S 



0,22 



0,06 



Podług brył surowej rudy. 



"Wracając do omawianej grupy rud żelaznych, zaznaczyć wypada, że obok 

 znacznej i stosunkowo stałej zawartości AI2O3, nadającej pewne charakterysty- 

 czne piętno tym rudom, inną ciekawą składową ich cząstkę stanowi mangan 

 który niekiedy towarzyszy rudom tym w większej ilości juz nie jako skromny 

 ich składnik, lecz jako samodzielna, dająca się wyosobnić ruda manganowa. 

 Skutkiem domieszki takiej właśnie samodzielnej rudy manganowej do rudy żela- 

 znej z kop. Hamłodzia wytapiano w wielkim piecu w Mroczkowie w ostatnich 

 latach jego działalności surowiec z większą zawartością manganu, zbliżający się 

 poniekąd do t. zw. surowca zwierciadlanego. 



Domieszki rudy manganowej osobliwie często dają się dostrzegać w rudzie 

 żelaznej z kop. Żarnowa Góra. Przy odnawianiu starej nieczynnej kopalni rudy 

 żelaznej Zawały pod Mostkami, w sztolni wybitej celem osuszania tejże kopalni 

 natrafiono na 2 warstewki rudy manganowej, z których jedna miała 4, druga 

 6 cali grubości, w odległości stopy jedna od drugiej przecinające a raczej towa- 

 rzyszące warstwie rudy żelaznej. Przytaczam tutaj rozbiory chemiczne rud tych, 

 pochodzących z kopalń Żarnowa Gróra i Zawały. 



Zawały Żarnowa Góra 



Strata na wadze 



skutkiem żarzenia 14,28 15,06 



SiOg 23,20 37,42 (osad nierozpusz. w HCl) 



AI2Ó3 11,89 3,80 



Fe^Og ll,17==7,827oFe 14,13=9,897^ Fe 



MugO^ 39,36=28,377o Mn 28,83=20,777o Mn 



CaO 0,55 0,76 



Z innych składników rud tych P2O5 dochodzi zwykle tylko do 0,7^/o. W je- 

 dnej tylko rudzie z kop. Anna zawartość jego jest anormalnie wielka, gdyż do- 

 chodzi do 4 — 67o- Ruda ta zresztą od lat dawnych znaną jest jako mocno fosfo- 

 ryczna ^) i dla tego nader oględnie jest w zakładach hutniczych do wytapiania 

 żelaza używana. 



Tlenek cynku osadzający się w górnych częściach szybów wielkopiecowych 

 w postaci t. zw. grzybów cynkowych przy wytapianiu, żelaza z rud, o których 



1) H, Łabęcki. Górnictwo w Polsce 1841 r. Tom I, str. 376, 



