JÓZEF PACZOSltT. PRZYCZYNKI DO ZNAJOMOŚCI FLORY. 19 



Grunt gliniasty dość żyzny zawiera w niektórych miejscowościach dośó 

 znaczną ilość próchnicy. Czarnoziem ten nie jest jednak tak bogaty, jak w miej- 

 scowościach dalej na południe wysuniętych. Wskutek działania wody śniegowej 

 i deszczowej, a także i falistej powierzchni, czarnoziem na pochyłościach został 

 spłókany; z tego powodu grubość jego warstwy bardzo jest zmienną. 



Największe obszary północnej części Podola są obecnie zajęte pod uprawę 

 roślin zbożowych; gdzieniegdzie tylko widzieć się dają niewielkie laski, lub za- 

 rośla krzaków, zajmujących strome pochyłości pagórków, nie nadających się do 

 orania. Tej tylko okoliczności zawdzięcza najczęściej lasek podolski, że go 

 ręka chciwego zysku człowieka oszczędza. Lasy w miejscowościach o powierzchni 

 mniej sfalowanej oddawna zostały wyrąbane i zamienione w pola uprawne. 



Lasy badanej miejscowości wyłącznie liściaste, a wskutek tego cieniste, 

 składają się z następujących gatunków drzew: dębu (Quercus pedunculata), lipy 

 (Tilia paryifolia), grabu (Carpinus Betulus), brzozy (Betula verrucosa), klonów 

 (Acer platanoides i A. campestre) i jesionu (Fraxinus excelsior). Oprócz tego 

 w lasach rosną Ulmus, Populus, Corylus Avellana, Evonymus europaeus, E. ver- 

 rucosus, Cornus sanguinea i kilka innych gatunków. Z roślin zielnych, właści- 

 wych florze leśnej, muszę wymienić następujące: Malampyrum nemorosum, Carex 

 muricata, Asarum europaeum, Viola mirabilis. V. odorata, V. canina, V. sil- 

 yestris, Lactuca muralis, Poa memoralis, Brachypodium silyaticum, Circaea lu- 

 tetiana, Orobus vernus, O. niger, Astrantia major, Campanula persicifolia, Aspe- 

 rula odorata, Galium vernum, Stellaria Holostea, Aspidium Filix mas i Pteris 

 aąuilina. Do flory leśnej należy także roślinność wzgórzy krzakami porośniętych 

 i roślinność poręb leśnych. W takich miejscowościach rosną krzewy: Crataegus 

 oxyacantha, Corylus Avellana, kilka gatunków róż dzikich, Pirus communis 

 i inne powyżej wyliczone. Z zielnych: Clematis recta, Cimicifuga foetida, Gera- 

 nium sanguineum, Helianthemum vulgare, Galium silvaticum, Vincetoxicum offi- 

 cinale, Yeronica officinalis, Lilium Martagon, Yeratrum nigrum, Pteris aąuilina, 

 AUium paniculatum i inne. W miejscach zaś nieco wilgotniej szych widzieć się 

 dają: Geranium palustre, Inula Helenium, TroUius europaeus, Sanguisorba offl- 

 cinalis, Calystegia sepium, a z krzewów: Yiburnum Opulus i Salix cinerea. 



W dołach między wzgórzami, jak już wyżej wspomniałem, znajdują się 

 zbiorowiska wody stojącej. Stawy okolic Derażni pod względem florystycznym 

 nie przedstawiają żadnych cech osobliwych. Rośliny, stanowiące florę wodną tej 

 miejscowości, należą do kosmopolitów, odznaczających się szerokiem rozmiesz- 

 czeniem geograficznem. Lilie wodne (Nymphaea alba i Nuphar lutheum), Hydro- 

 • charis Morsus ranae, parę gatunków rzęsy wodnej (Lemna), Potamogeton natans, 

 Stratiotes Aloides, Callitriche verna, Myriophyllum, Ceratophyllum i kilka innych 

 roślin są mieszkańcami wody stojącej. Phragmites communis, Acorus Calamus, 

 Typha angustifolia, T. latifolia, Butomus umbellatus, Scirpus lacustris i Glyceria 

 spectabilis gęsto okalają brzegi stawów. W błotnistych miejscach nadbrzeżnych 

 nietrudno znaleźć: Hippuris vulgaris, Alisma Plantago, Eanunculus sceleratus, 

 Leersia oryzoides, Gnaphalium uliginosum i Cicuta virosa. Tło łąk błotnistych 



Pam. Fizyogr. T. XIII. Dział IH.-S 



