22 



DZIAŁ III. BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



geograficznem, które, rozumie się, mogły przywędrować do owego kraju z ja- 

 kiejkolwiek flory ościennej. Ponieważ jednak mniej więcej w czasach formowania 

 się flory podolskiej (używam tego wyrazu przez skrócenie; powinienbym powie- 

 dzieć wołyńsko-podolsko-besarabskiej) ze wschodu, północy i południa znajdował}^ 

 się obszary zajęte przez lodowiec skandynawski, lub świeżo wyłonione z głębin 

 morza trzeciorzędowego pustynie czarnomorskie, więc w owym czasie emigracye 

 roślin ze wschodu nie mogły mieć miejsca. Naturalnie, że w podobnym wypadku 

 najwięcej roślin mogło się dostać do gub. podolskiej tylko z Karpat. Zdumiewająco 

 bogata flora Siedmiogrodu (Schur wymienia 4222 gatunków roślin naczyniowych) 

 nasuwa myśl, że wszystkie kraje ościenne znaczną część swej flory zawdzięczać 

 muszą Siedmiogrodowi. 



Bławatek górski (Centaurea montana L. var. axillaris Willd [sp.]), 

 okazała roślina, o wiele przewyższająca pięknością kwiatu nasz polny bławatek, rośnie 

 w Karpatach, z których dostała się do gub. wołyńskiej i podolskiej. Drugi zasiąg ^) 

 tej rośliny znajduje się na Kaukazie. Z ostatniej miejscowości C. axillaris prze- 

 szła na stepy. Obecnie rośnie ona w stepach kubańskich, dońskich i w południowo- 

 wschodniej części guberni ekaterynosławskiej. Oba zasiągi nie stykają się z sobą, 

 chociaż zbliżają się stosunkowo dość znacznie. Dla wielu roślin, zamieszkujących 

 stepy południowo-rossyjskie i pierwotnie pochodzących z dwu punktów, zlanie 

 się zasiągów nastąpiło oddawna. Nie możemy więc dziś o ich pochodzeniu twierdzić 

 nic stanowczego, gdyż ślady rozchodzenia się z dwu lub więcej punktów zostały 

 zatarte. Z takich przykładów, których możnaby przytoczyć ilość wcale pokaźną, 

 wyciągamy wniosek, że i rośliny o szerokiem rozmieszczeniu geograficznem przy- 

 szły do gub. podolskiej z Karpat, a nie ze wschodu. Parę roślin niewątpliwie wschod- 

 nich, rosnących przeważnie w południowo-wschodniej części gub. podolskiej i w Besa- 

 rabii, a nawet dochodzących do prawdziwych podgórzy Karpat i do puszt węgierskich, 

 nie jest w stanie zmienić ogólnego wniosku co do pochodzenia flory podolskiej. 



Prof. Rehman inaczej zapatruje się na florę Podola galicyjskiego. Wyli- 

 czywszy kilkanaście gatunków roślin, p. Rehman wygłasza następujący wniosek: 

 „Wszystkie te i inne powyżej nie wymienione rośliny należą do czarnomorskiego 

 okręgu roślinnego i są na całej jego przestrzeni rozpowszechnione, bo niektóre 

 z nich napotykałem po granitach nad Bohem, inne na stepach chersońskich, inne 

 po wyniosłych brzegach limanów nad morzem Czarnem, a wszystkie razem wzięte 

 przemawiają za tem, że Podole galicyjskie pod względem botanicznym do Czar- 

 nomorskiej krainy stepowej zaliczonem być musi, że stepy znalazły na niem za- 

 chodnią granicę swego rozpostarcia." (Wszechświat, 1893 r.. Nr. 34). 



Ze swej strony muszę wypowiedzieć następującą uwagę: Jeżeli powyższy 

 pogląd ma być ważonym jako proste zaznaczenie podobieństwa flory Podola ga- 

 licyjskiego do flory zachodniej części obszaru stepowego, to zupełnie zgadzam 



^) Centaurea axillaris, oprócz wymienionych miejscowości, rośnie w górach południowej 

 i środkowej Europy, na Krymie i w Azyi Mniejszej. 



