JÓZEF PACZOSKI. PRZYCZYNKI DO ZNAJOMOŚCI FLORY. 



25 



odległości względem siebie. Wskutek tego dla pewnych jnź odległości szanse 

 owe równają się zera. Do tego dodać należy, źe cwc nasiona muszą upaść nie 

 tylko blizko względem siebie, lecz i w odpowiednich dla wzrostu warunkach. 

 Zbieg tylu okoliczności, ilu potrzeba do wzrostu, kwitnięcia i wydania owoców, 

 tern mniej jest prawdopodobnym, im dalej od granicy zasiągu, co jest" zrozumia- 

 łem samo przez się. Pojedynczy osobnik, jeżeli wyrośnie daleko po za obrębem 

 zasiągu, może zakwitnąć, lecz owoców prawdopodobnie nie da. Wskutek tego 

 zginie on marnie, nieokazawszy żadnego wpływu na zwiększenie obrębu zaję- 

 tego przez swój gatunek. Nieraz na wycieczkach znajdujemy pojedyncze okazy 

 takich roślin. Nie były one tam przedtem obserwowane i później prawdopodobnie 

 nikt ich w tej miejscowości nie znajdzie. Z tego wszystkiego wynika, że rozsie- 

 dlenie roślin musi się odbywać bez znaczniejszych przerw, przyczem dany gatu- 

 nek musi ^alczyć o każdą piędź ziemi, zwiększającą obszar jego zasiągu. Cho- 

 ciaż rozsiedlenie odbywa się, jak starałem się to udowodnić, bez przerw, jednak 

 każdemu wiadomo, że nigdy nie obserwujemy zasiągów bez mniejszych lub więk- 

 szych luk. Nie przeczy to jednak wcale wypowiedzianemu prawu, które dotyczy 

 tylko procesu rozsiedlenia. Wszelkie luki są następstwem późniejszego zniszcze- 

 nia danej rośliny na mniejszym lub większym obszarze, czy to przez zmiany 

 geologiczne i klimatyczne, czy przez zmiany fitosocyologicznych warunków for- 

 macyi, do której należała owa roślina. 



Teraz powracam do zdania wypowiedzianego przez p. Rehmana. Ponieważ, 

 jak powyżej zaznaczyłem, czarnomorskiego okręgu roślinnego, w znaczeniu na- 

 danem przez autora, niema, więc pozostaje mi tylko udowodnić, że flora po- 

 dolska posiada nierównie więcej form zachodnich, niż wschodnich. Oto cały sze- 

 reg gatunków niewątpliwie zachodnich, rosnących przeważnie na Podolu, a także 

 w połuda. części Wołynia i północ. Besarabii. 



Clematis Yitalba L., Anemone narcissiflora L., Adonis flammea Jacq., Ra- 

 nunculus montanus Willd., Isopyrum thalictroides L., Cimicifuga foetida L., Bar- 

 barea praecox R. Br., Arabis Turrita L., Malcolmia africana E,. Br., Erysimum 

 odoratum Ehrh., Diplotaxis muralis (L.) Boiss., Lunaria rediviva L., Aurinia 

 saxatilis Desv., Thlaspi praecox Wulf., Coronopus Ruelli Ali., Rapistrum perenne 

 AlL; Silene Csereii Baumg., Tilia argentea Desf., Alyssum podolicum Bess., Sta- 

 phylea pinnata L., Sedum boloniense Loisl., Seseli glaucum Jacq., Hedera Helix 

 L., Loranthus europaeus L., Yalerianella Auricula DC, Cephalaria transsilvanica 

 Schrad., Lathyrus Nissolia L., Campanula multiflora W. K., Galium pedemon- 

 tanum Ali., Doronicum hungaricum Rchb., Inula Conzysa DC, Buphthalmum 

 speciosum Schreb., Achillea compacta Willd., Senecio umbrosus W. K., S. sene- 

 cilis Maxim., Oarduus arctoides Willd., Centaurea axillaris Willd., C stereophylla 

 Bess., Aposeris foetida DC, Crepis setosa Hall. fili., Rindera umbellata Benth. 

 et Hook., Yeronica montana L., Prunella alba Pall., Euphorbia platyphyllos L., 

 E. epithymoides Jacq., E. dulcis Jacq., E. angulata Jacq., E. salicifolia Host., 

 E. exigua L., Mercurialis ovata Sternb. et Hoppe, Parietaria officinalis L., Orchis 

 globosa L., O. pyramidalis L., Crocus Heufelianus Herbert., C biflorus Mili., 



