104 



DZIAŁ in. BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



crassistylis. Podczas gdy pierwsze trzy gatunki zazwyczaj osiedlają się na 

 listkach skrzelowych, ostatni z nich stale osiada na kończynach, tworząc tam 

 gęste skupienia kolonialne. 



Oprócz dopiero co wymienionych wymoczków, na ciele róźnj^ch gatunków 

 i odmian kiełźa dają się napotykać jeszcze: Lagenophrys ampulla, L. nassa, 

 Zoothamnium parasita, 8tylocometes digitata, Podophrya Cycło- 

 pum, Spirochona Schentenii,. wreszcie E/hyncheta Gammari (nov. 

 sp.); lecz jedne z nich zbadane zostały niedokładnie i o ich rozmieszczeniu nie 

 da się powiedzieć nic stanowczego; inne były również obserwowane na ciele 

 innych zwierząt. 



Poszukiwaniami wymoczków ektopasorzytnych w ogólności zajmowano się 

 od dość dawna; w tym celu obserwowano głównie różne gatunki drobnych wo- 

 dnych zwierząt, jakoto: mięczaków, owadów, skorupiaków oraz larw niektórych 

 owadów. Na kiełźa zdrojowego pierwszy zwrócił był uwagę Fr. Stein. Rozpa- 

 trując organy zewnętrzne wspomnianego skorupiaka, odnalazł on znaczną liczbę 

 osiadłych na nim wymoczków i niezwłocznie je opisał w krótkim artykule (3), 

 wprowadzając do systematyki 3 dotąd nieznane rodzaje: Dendrocometes (gat. 

 D. paradoxus), Spirochona (gat. S. gemmipara) i Lagenophrys (z dwo- 

 ma gatunkami: L. ampulla i L. nassa) oraz gatunki: Zoothamnium affine, 

 Opalina branchiarum; wreszcie bliżej nieokreślony gatunek Epistylis, po- 

 siadający grubą szypułkę. Bardziej wyczerpujący opis powyższych gatunków 

 podany został przez tegoż badacza nieco później w znakomitej pracy: „Die 

 Infusionsthiere auf ihre Entwickelung untersucht" (4), gdzie obok szcze- 

 gółowego rozbioru wyżej wyszczególnionych gatunków znajdujemy jeszcze opis 

 gatunków Spirochona Schentenii, odmiennego od S. gemmipara a znale- 

 zionego na ciele kiełźa, pochodzącego z okolic Amsterdamu; przytem gatunek ten 

 znaleziony był nie na skrzelach, lecz na kończynach. 



Odkrycia Steina niebawem zwróciły na siebie ogólną uwagę infuzyologów. 

 Szczególniejsze wszakże zainteresowanie wzbudził Dendrocometes parado- 

 xus. Na skutek ponownych poszukiwań, od owego czasu do chwili obecnej wy- 

 szedł już pokaźny szereg prac, poświęconych powyżej wymienionym ektopaso- 

 rzytom a opisy, podane w swoim czasie przez Steina uległy uzupełnieniom 

 i krytyce. 



Pierwsze uzupełnienie spotykamy w pracy Lachmanna (w Yerhandl. des 

 naturf. Yereins pr. Eheinlande, str. 91), w której tenże, obok innych pa- 

 serzy tó w kiełźa zdrojowego, podał opis odnalezionej przez się odmiany Dendro- 

 cometes paradoxus, jakoby odznaczającej się bardziej prawidłowem rozgałę- 

 zieniem ramion, oraz gatunku Podophrya, podobnego do tego, który pospo- 

 licie żyje na ciele cyklopa. 



Nieco później wyszła praca Biitschlego (15), w której podane zostały szcze- 

 gółowe spostrzeżenia, dotyczące wewnętrznej budowy ramion u Dendrocome- 

 tes paradoxus oraz pączkowania u Spirochona gemmipara. 



