106 



DZIAŁ m. BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



świeżej wody z kranu urządzić odpływ za pomocą rurki syfonowej, której koniec 

 (znajdujący się w akwaryum) zasłonięty został za pomocą gęstego muślinu. 



E/Ozpatrując pojedyncze części ciała kiełźy, zebranych z różnych miejsco- 

 wości, znalazłem następujące gatunki ektopasorzytów : 



a) z rzędu Suctoria: Rhyncheta Grammari (nov. sp.), Dendrocome- 

 tes paradoxus St., Stylocometes digitata St. i Trichophrya sp. 



b) z rzędu Ciliata: Spirochona gemmipara St., Lagenophrys am- 

 pulla St., Epistylis Steinii Wrz., Zoothamnium parasiticum St., Epi- 

 stylis rhabdostyla n. sp., oraz Yorticella nebulifera Ehr. 



Zatem, z wyjątkiem Lagenophrys nassa, Opalina branchiarum 

 Podophrya Cyclopum i Spirochona Schentenii, udało mi się obserwować 

 wszystkie gatunki, opisane w swoim czasie przez Steina, a oprócz tego Episty- 

 lis Steinii, opisany przez Wrześniewskiego i nowy gatunek — Rhyncheta 

 Gammari. Stylocometes digitata St. obserwowałem tylko na dwu osobni- 

 kach, przytem wśród okoliczności najmniej stosownych do mikroskopowego ba- 

 dania; to też nie byłem w stanie zrobić szczegółowych spostrzeżeń i to mnie 

 wstrzymuje od podawania opisu. Dla tej samej również przyczyny nie mogłem 

 zbadać szczegółowo budowy ciała jednego z gatunków Trichophrya, trafił mi 

 się bowiem tylko jeden egzemplarz, zaobserwowany na powierzchni listka skrze- 

 lowego (Tab. II, f. I, Tr.). 



Należy dodać, iż Dendr ocometes paradoxus, Lagenophrys ampulla 

 i Spirochona gemmipara były napotykane przezemnie wyłącznie na kiełżach, 

 pochodzących z Bielan (z kanału i studni), podczas gdy resztę gatunków obser- 

 wowałem na kiełżach z każdej innej miejscowości. 



W sąsiedztwie z powyżej wyszczególnionemi ektopasorzytami dość często 

 napotykałem jeden z pospolitych gatunków wir czy ka (Yorticella nebulifera); 

 widywałem go przyrośniętego do różnych części ciała. Ponieważ wymoczek ten 

 przyrasta również i do innych ciał, przeto nie może być rozpatrywanym jako 

 ektopasorzyt we właściwem znaczeniu, a tem mniej jako charakterystyczny ekto- 

 pasorzyt kiełża. 



Większą część wyliczonych poprzednio wymoczków ektopasorzytnych na- 

 potkać możoa głównie na listkach skrzelowych, które też należy uprzednio po- 

 odrywać ostrożnie od ciała za pomocą cienkiego pincetu. Na powierzchni takiego 

 listka udaje się niekiedy obserwować jednocześnie kilka gatunków w rozmaitej 

 ilości egzemplarzy. 



h) Wskazówki techniczne. Techniczna strona badania już choćby przez to 

 jest znacznie ułatwioną, że mające uledz obserwacyi wymoczki ektopasorzytne, 

 w ten lub ów sposób są przyczepione do podłoża, podczas gdy obserwacye nad 

 swobodnie żyjącemi wymoczkami, ze względu na nadzwyczajną ich ruchliwość, 



^) Wydaje się wielce prawdopodobnem, ii za Opalina branchiarum Stein poczyty 

 wał jaja wrotków (Philodina roseola), dość często napotykane na skrzelach kiełźów. 



