JÓZEF ETSMOND. STTJDYA NAD PTERWOTNTAKAMT. 



119 



Powyżej przytoczony pogląd, dotyczący sposobu przyjmowania snbstancyj 

 pokarmowych, w swoim czasie przyjmowano z pewnemi zastrzeżeniami; wkrótce 

 jednak został on zakwestyonowany przez Wrześniewskiego, który podał do wia- 

 domości, źe będąca w mowie acyneta zapomocą końcowych gałązek swych ra- 

 mion jest w stanie chwytać inne wymoczki i, przytrzymując je, może wyssać 

 „ziarnistą" ich zaródź, poczem pochłonięte w taki sposób ze zdobyczy „ziarna" 

 zarodzi jakoby napełniają powoli entosark osobnika Dendrocometes, nadając 

 jego ciału wygląd „gruboziarnisty" i zarazem mało przezroczysty, 



"Wrześniewski jakoby zauważył, że przesuwanie się tych „ziaren" w kana- 

 łach w^ewnątrz-smoczkowych odbywa się nadzwyczaj powoli a końcowe gałązki 

 w czasie tego aktu przyjmują postać rurek cylindrycznych. Te to spostrzeżenia 

 miały w swoim czasie wielki rozgłos, lecz większość autorów podała je w wąt- 

 pliwość. 



W istocie, pomimo usilnych poszukiwań, przez dłuższy czas nie udawało 

 mi się obserwować aktu wysysania; było to dla mnie tern mniej zrozumiałem, 

 że blaszki skrzelowe kiełża, wraz z przyrośniętemi do nich osobnikami Dendro- 

 cometes umyślnie umieszczałem w kroplach wody, w których roiła się niezli- 

 czona ilość rozmaitych pierwotniaków. Pomimo, że te ostatnie wystawione zostały 

 na łup acynety z wszelkiemi ku temu ułatwieniami, uważałem, że zupełnie bez- 

 karnie ocierały się one o końce gałązek. Dopiero stosunkowo później, doświad- 

 czając w taki sam sposób, miałem sposobność stwierdzenia tv części wiadomości, 

 podanej przez Wrześniewskiego. Cały przebieg obserwowanego przezemnie wy- 

 padku mogę podać w następujących słowach. 



Dostrzegłszy razu jednego (przy slabem powiększeniu) zaplątanego pomiędzy 

 rozgałęzieniem ramion wymoczka, którego na razie nie mogłem dokładnie określić, 

 z powodu nieznacznych wymiarów jego ciała, zostałem wielce zaciekawiony tem, 

 źe tenże w sposób dość jawny przestał poruszać się. Okoliczność ta zniewoliła 

 mię coprędzej przyjrzeć się przy silnem powiększeniu. Wówczas zauważyłem 

 następujący obraz : przytwierdzony wymoczek posiadał zdefigurowany kształt ciała, 

 siedząc między końcowemi gałązkami jednej z odnóg ramienia; gałązki te były 

 silnie rozszerzone, co uwydatniało się przez porównanie z innemi; przytem końce 

 dwu gałązek były do tego stopnia przyssane do ciała zatrzymanego wymoczka, 

 źe mogłoby się wydawać, jak gdyby były weń zanurzone. Podobne wrażenie 

 sprawiała głównie ta okoliczność, że w tych miejscach ciała zdobyczy, gdzie 

 miało miejsce zetknięcie się z końcami gałązek, można było zauważyć wj^raźnie 

 zarysowane wgłębienia. Nadmienię przytem, że gałązki końcowe innych odnóg 

 tegoż ramienia posiadały wciągnięte wewnątrz swe ostrostożkowe zakończenia, 

 na pniu zaś, jakoteź na odnogach wystąpiły liczne fałdy poprzeczne, nadające 

 całemu organowi wygląd pierścieniowaty. Sądzę, że w danym wypadku miało 

 miejsce przyssanie się ciała wymoczka do gałązek końcowych. Powyższe przy- 

 puszczenie wydaje mi się zupełnie usprawiedliwione, jeżeli zważj^my na to, źe 

 końce będących w mowie gałązek zdają się być nawet do tego przystosowane, 

 skoro ścianki kanałów wewnątrz-smoczkowych z łatwością mogą być wywracane 



