124 



DZTAL m. BOTAmKA I ZOOLOGIA. 



ches Eindringen der Tentakel in ihrer Gesammtheit fur nnwahrschein- 

 lich halte, vielmehr glaube, dass allein ihr axialer Kanał ins Innere 

 tritt" (1. c. str. 1856). To też wobec tego należy przypuszczać, że we wszyst- 

 kich tych wypadkach, w których różni badacze obserwowali owe pozorne prze- 

 dłużanie się smoczków^ miano raczej do czynienia z ich kanałami; ponieważ zaś 

 liczba zaobserwowanych wypadków jest dość znaczną, można przeto przypuścić, 

 że jest to poniekąd właściwo wszystkim acy netom 



Łatwo pojąć, że w tych razach, kiedy smoczki występują u acynet poje- 

 dynczo (jak naprz. u Ephelata gemmipara), wówczas zewnątrz nich dają 

 się dostrzegać również pojedyncze rurki smoczkowe; jeżeli zaś wyrastają od 

 ciała w postaci pęczków (jak naprz. u Acineta Jolyi), natenczas i rurki 

 smoczkowe wchodzą w ciało całą wiązką. Wreszcie postać rzeczy nie ulega 

 zmianie i w tym wypadku, jeżeli smoczki wyrastają nie bezpośrednio na ciele 

 acynety, lecz na odpowiednich jego płatach, mogących przybierać niekiedy 

 kształty prostych (jak u Ophryodendron) lub rozgałęzionych ramion (Den- 

 drosoma, Dendrocometes). Wówczas taki płat lub ramię przez przystosowy- 

 wanie się może funkcyonować w charakterze organu złożonego, jak to widzimy 

 u Dendrocometes paradoxus lub u Ophryodendron, wtem też tylko mo- 

 żna upatrywać pewną komplikacyą stosunków pierwotnych. Poza tem zaś, przy 

 rozpatrywaniu takich ramion, dokładnie odróżniamy pojedyncze końcowe wyro- 

 sty smoczkowe wraz z odpowiedniemi kanałami, które, przechodząc wzdłuż ra- 

 mion, pośrednio przedostają się do ciała. Widzimy zatem, że w tym ostatnim 

 wypadku uzbrojone w smoczki acynety, zawierające wewnątrz przedłużenia po- 

 jedynczych kanałów, nie należy bynajmniej rozpatrywać, jako coś w rodzaju 

 futerału, który mieści w sobie wiązkę zebranych razem pojedynczych smoczków^ 

 jak to mogłoby się wydawać na zasadzie twierdzeń E,. Hertwiga. 



Wyżej wspomniano, że Maupas między smoczkami acj^net a nibynóżkami 

 u Heliozoa usiłuje upatrywać bliższy stosunek genetyczny. Gdy chodzi o roz- 

 strzygnięcie kwestyi homologii organów, najpewniejsze kryteryum mogą nam dać 

 ścisłe spostrzeżenia nad historyą rozwoju; tymczasem co do rozwoju organów 

 smoczkowych acynet, zwłaszcza zaś kanałów wewnętrznych, autorzy nie podają 

 żadnych wiadomości, a okoliczność ta utrudnia w znacznej mierze dokładne poj- 

 mowanie samej budowy będących w mowie organów. 



W celu uzupełnienia tej luki ogłosiłem był przed paru laty krótką notatkę 

 (26), podając niektóre własne spostrzeżenia nad stopniowym rozwojem wewnątrz- 

 smoczkowych rurek w ramionach u Dendrocometes paradoxus. Pozwolę 



1) Wchodzenie rurek wewnątrz-smoczkowych do wnętrza ciała, różnie tłumaczone przez 

 róźnycłi autorów, dokładnie skonstatowano u następujących acynet: u Acineta tuberosa 

 (Ehrenberg, Stein, Entz, R. Hertwig, Maupas); Acineta Jolyi (Maupas); Acineta pa 

 pilifera (Keppen); Sphaerophrya magna (Maupas); Ephelata gemmipara (R. 

 Hertwig, Maupas) ; Ophryodendron pedicellatum (Koch) ; Dendrocometes pa- 

 X a d o X u s (Btitschli, Maupas, Platę). 



