JÓZEF EISMOND. STUDYA NAD PIERWOTNIAKAMI. 



131 



mianowicie, „dass der kornige Abschnitt dicht und erigwabig structu- 

 rirt ist, der homogen erscheinende dagegen lockerer und zartwabig, 

 nnd bezweifle daher auch, ob wir den so gen. homogenen Abschnitt 

 mit Platę ais Achromatin bezeichnen diirfen. Diescłiarfen Grenze bei- 

 der Absclmitte mag wenigstens zuweilen anf einer Spaltbiidung be- 

 ruhen. . .". 



Z pośród innych szczegółów, odnoszących się do natury jednolitego segmentu, 

 należy rozważyć jeszcze następujące. Hertwig podaje, że w miarę powiększania 

 się objętości tego segmentu, wewnątrz tworzy się początkowo małe, a następnie 

 zwiększające się powoli kuliste ciałko (Tab. III, f. 15), które za przykładem 

 Steina nazywa jąderkiem (nucleolus); następnie przypuszcza, że w tem stadyum 

 cały ten, pierwotnie jednolity segment, należy uważać za wakuolę, wypeł- 

 nioną płynem wodnistym. Stein również przypuszczał, że w jądrze z czasem, 

 w miarę wzrostu osobnika, powstaje wakuola, zawierająca v/ewnątrz jąderko. 

 Spostrzeżenia jednak Steina nie są pod tym względem dokładne, podaje on bo- 

 wiem, że jądra młodocianych osobników są całkowite i źe dopiero w następstwie 

 tworzy się wewnątrz-środkowy wodniczek z jąderkiem, który niejako przepoła- 

 wia samo jądro, u starszych zaś osobników mieści się ekscentrycznie. Wobec 

 tego badacz ten upatrywał nader blizkie podobieństwo między jądrami u spiro- 

 chony i u Chilodon Cucullulus. Podczas gdy Stein i Hertwig nie tłumaczą, 

 w jaki sposób powstaje owe jąderko wewnątrz przypuszczalnej wakuoli, Platę 

 wypowiada przypuszczenie, że powstaje ono kosztem substancyi chromatynowej, 

 która w stanie płynnym przenika z chromatynowego segmentu do achromaty- 

 nowego i tutaj skupia się w osobne ciałko. Tym sposobem między różnorodnemi 

 częściami jądra uskutecznia się jakoby wymiana materyi, jak to ma miejsce 

 naprz. podczas konjugacyi. Powodem powyższego przypuszczenia było dość czę- 

 sto obserwowane zjawisko, polegające na wyodrębnianiu się w ziarnist^^m chro- 

 matynowym segmencie oddzielnych porcyj chromatyny, odseparowanych od pozo- 

 stałej masy jądra. Platę sądził więc, że odbywa się tu coś w rodzaju rozpadu 

 chromatyny i uważał za możliwe, że produkty tego rozpadu przedostawszy się 

 do segmentu achromatynowego, dają tu początek jąder ku. Nieco odmiennego 

 zdania jest Biitschli (18, str. 1514 — 1515). Z punktu widzenia pianko watej 

 budowy protoplazmy, sądzi on, że jąderko powstaje in situ, a mianowicie 

 w taki sposób: „dass die Nucleolusbildung auf einer centralen Yerdich- 

 tung der urspriinglich gleichmassig yertheilten Grerustsubstanz (Chro- 

 matin) des homogenen Abschnittes beruht". Wskutek tego uważa on za 

 prawdopodobne, źe powstałe tą drogą jąderko (czyli t. z w. Centralkorper) 

 musi łączyć się z resztą jądra zapomocą promienisto odchodzących odeń włó- 

 kien, jak to ma miejsce w jądrze u Chilodon Cucullulus^). Dla przeobrażo- 



^) Zdaniem Biitschlego t. zw. Binnenkorper, obserwowany w jądrze u Chilodon 

 Cucullulus, w zupełności odpowiada wakuoli jądrowej wraz z jej jąderkiem u spirochony, 



Pam. fizyogr. Tora xm. Dział III.— 17 



