136 



DZTAT TTT. BOTANIKA T ZOOLOGIA. 



się, ani tez charakterystycznj^ch „wrzecion" o włóknistej strukturze, co teź za- 

 znacza i Biitschli (str. 1523). Następnie, mówiąc, że trafiają się u Denclroco- 

 metes Tinktinnk or per, „bei denen sich eine Zusamm ensetzung aus 

 zwei verschiedenen Bestandtli eilen erkennen liess" i źe „Dieselben 

 zeigten einen farblosen aąuatorialen Streifen, wahrend die ilbrigen 

 Partien sich wie gewohnlich mit Safranin gafarbt liatten", Platę po- 

 daje oczywiście jeszcze jeden dowód więcej, że owe Tinktinnkorper niczem 

 właściwie nie różnią się od ubocznych jąder spirochony, gdzie tenże badacz 

 również zauważył tego rodzaju dwoistość. Sądzę przeto, że utwory te, jakkol- 

 wiek znajdują się u pierwotniaków z odmiennych grup i różnią się co do licze- 

 bności, mogą być rozpatr3^wane jako równowarte. 



Ze owe Tinktinnkorper nie są bynajmniej ubocznemi jądrami, mogę to 

 twierdzić na tej zasadzie, ponieważ u Den dr o co met es, jak to już zaznaczyłem 

 poprzednio, obok jądra występuje w liczbie pojedynczej właściwe jądro uboczne, 

 w postaci zupełnie typowej. U spirochony zaś znaczenie jądra ubocznego niewątpli- 

 wie posiada t. z w. segment achromatynowy; jest to widocznem chociażby z za- 

 chowania się jego podczas dzielenia się jądra. 



Co zaś dotyczę rzekomych jąder ubocznych, które również miałem spo- 

 sobność obserwować (ob. Tab. III, f. 16, Tab. V, f. 39 mn), w różnej ilości 

 i postaci zewnętrznej, przyszedłem do przekonania, że są to albo swego rodzaju 

 produkty „zamiany materyi", albo też części pierwotnego jądra, obserwowane 

 w jednem ze staclyów powolnego marnienia, następującego wnet po rekonstruk- 

 cyi aparatu jądrowego. Przemawia za tem ta okoliczność, źe u różnych wirczy- 

 ków (u których, jak wiadomo, ma miejsce całkowita konjugacya — „tolale Con- 

 jugation"), po za obrębem typowo podkowiastego jądra i przylegającego doń 

 jądra ubocznego, w postaci kulistej masy protoplazmatycznej z środkowem ciał- 

 kiem (porównaj Tab. V, f. 43), nader często występują w protoplazmie mniej 

 lub więcej liczne ciałka, dość intensywnie barwiące się od safraniny; niepodobna 

 ich wszakże uważać za jąderka, a na zasadzie występujących, niekiedy wydłużo- 

 nych kształtów sądzić, iż mogą one się dzielić. 



Z rajnowszych badań nad procesem dzielenia się oraz kopulacyi i konju- 

 gacyi okazuje się, że jąderka pierwotniaków występują w charakterze zupełnie 

 stałych cytoorganów i, co do swojej natury, jak to zobaczymy niżej, dają się 

 uważać za utwory odpowiadające węzłom atrakcyjnym wraz z ich środkowemi 

 ciałkami, w komórkach tkankowych u Metazoa. Z tego też względu rozstrzy- 

 gnięcie kwestyi co do natury powyżej wspominanych jąderek spirochony przy- 

 dałyby się pewne spostrzeżenia nad zachowaniem się ich zarówno podczas pącz- 

 kowania jak i konjugacyi. Niestety, to, co podają w tym względzie R. Her- 

 twig i Platę, nasuwa wiele wątpliwości. Opisane zaś przez Piątego zlewanie się 

 (parami) jąderek w czasie konjugacyi osobników, dla niedokładności odpowie- 

 dnich spostrzeżeń, nie może być uważanem za fakt, z którym należałoby się 

 liczyć. 



