JÓZEF EISMOND. STUDYA NAD PIERWOTNIAKAMI. 



141 



niu tarczki migawkowej ściąga się na podobieństwo sakiewki, przez co wystę- 

 pują na powierzchni fałdy podłużne, a brzeg staje się karbowanym. 



Rów pomiędzy organem perystomalnym a powyżej wspomnianem zdwoje- 

 niem kołnierzykowatem — wązki lecz głęboki. 



Otwór, prowadzący do przedsionka (cytostom) — szeroki; przedsionek rów- 

 nież szeroki i zaopatrzony w smugę delikatnych rzęs oraz błonkę falującą, wy- 

 stającą nazewnątrz w postaci języczka. Przełyk — długi. 



Zbiornik kurczliwy (pojedynczy) mieści się w pobliżu ścianki przedsionka, 

 z prawej strony. 



Jądro wydłużone i zgięte; mieści się w środkowej części ciała, ułożone w poprzek. 

 Co się tyczy jądra ubocznego, nie mogę podać zupełnie pewnych wiadomości. 



Szypułka okazuje wiele cech odrębnych. Przedewszystkiem godnem jest 

 zaznaczenia to, że nigdy nie posiada ona rozgałęzień : czy to u form pojedyń- 

 czych, czy kolonialnych, stale występuje w postaci pojedyńczego stylika, 

 w mniejszym lub większym stopniu rozszerzonego na końcu; u pojedyń- 

 czych egzemplarzy (ob. Tab. III, f. 23) rozszerzenie to nadaje stylikowi po- 

 stać, właściwą pewnemu rodzajowi szkieł, używanych do lamp; niekiedy zaś jest 

 ono o tyle nieznaczne, że stylik posiada kształt prawie cylindryczny. Natomiast 

 u form kolonialnych rozszerzenie końcowej części stylika przybiera niekiedy 

 duże rozmiary i wówczas tenże postacią swą przypomina rozszerzony osadnik 

 kwiatowy, na którym grupują się ciała pojedyńczych indywiduów na podobień- 

 stwo kwiatów bezszypułkowych kwiatostanu główkowatego (ob. Tab. III, f. 22). 

 O ile stylik dźwigający pojedyńcze indywiduum posiada kontur mniej więcej 

 równy, o tyle styliki, dźwigające skupienia kolonialne, bywają zazwyczaj lekko 

 pofałdowane wpoprzek; fałdy te jednak nie posiadają bynajmniej prawidłowego 

 rysunku i przytem przeważnie dają się zauważyć tylko w rozszerzonej części 

 stylika. Obok tego ten ostatni odznacza się pewną giętkością i pod względem 

 budowy nie jest bynajmniej jednolitym, jakby się to mogło wydawać. Po do- 

 kładniej szem badaniu widzimy wyraźnie występujący kanał podwójny, poprze- 

 czne zaś przecięcie najzupełniej sprawia wrażenie przekroju rurki szklanej 



0 grubych ściankach. Ściślejsze spostrzeżenia, poczynione przezemnie w celu wy- 

 jaśnienia kwestyi budowy tego pozornie jednolitego stylika, doprowadziły mnie 

 do wniosku, że składa się on z grubej i stwardniałej pochewki kutykularnej 



1 wewnętrznej masy galaretowatej. 



Do osobliwości opisywanego tu gatunku Epistylis należy zaliczyć jeszcze 

 i to, że wewnątrz stylika, a mianowicie w rozszerzonej końcowej części tegoż, 

 znajdują się włókna, tworzące tu krótką wiązkę, której koniec ginie w galareto- 

 watej masie wewnętrznej; przytem włókienka te u jednych egzemplarzy tworzą 

 luźne u innych zaś dość ściśle skupione wiązki. Oczywiście, mamy tu do czy- 

 nienia ze szczątkowym „mięśniem" szypułkowym. Oprócz tego należy nadmie- 

 nić, że powyższy „mięsień" szczątkowy pozostaje w ścisłym związku z włóknami, 

 występuj ącemi w obrębie samego ciała zwierzęcia, a nadewszystko w zwężonym 

 końcu tegoż, gdzie występuje stożkowaty okółek włókienek, umieszczonych tuż 



