JÓZEF EISMOND. STUDYA NAD PIERWOTNIAKAMI. 



143 



7. Zoothamnium parasita St, 



Tab. III, fig. 19. 



Rozpatrując dość pospolicie napotykane na powierzchni kończyn kiełźów 

 darniowe skupienia osobników poprzednio opisanego gatunku Epistylis rhab- 

 dostyla, zauważyłem, źe w skład powyższych darnin wchodzi, w nielicznej 

 liczbie egzemplarzy, inny jeszcze gatunek, reprezentujący nadto zupełnie od- 

 mienny rodzaj. Były to nadzwyczaj drobne wirczyki, osadzone na krótkich 

 i cienkich stylikach, wewnątrz których z łatwością można było zauważyć t. zw. 

 mięsień szypułkowy; ponieważ zaś ten ostatni u form kolonialnych okazywał 

 rozwidlenie, właściwe rodzajowi Zoothamnium, określenie więc rodzaju nie 

 nastręczało żadnych trudności. 



Inaczej rzecz się miała z określeniem gatunku, ze względu na zbyt drobne 

 wymiary ciała i brak istotnie odrębnych cech w organizacyi. 



Mektóre szczegóły, dotyczące budowy ciała, jakoteż ogólnego charakteru 

 pospolicie napotykanych egzemplarzy będącej w mowie formy, dają się streścić 

 w następujący sposób. 



Długość ciała wynosi 0,018—0,019 wm; szerokość 0,014 mm\ przeciętna 

 średnica szypułki nie przewyższa 0,003 mm. 



Pospolicie trafiają się pojedyncze formy; z kolonialnych najczęściej napotkać 

 można egzemplarze bliźniacze w postaci, jaką wyobraża f. 19 na Tab. III. 



Ciało owalne, w wysokim stopniu kurczliwe. Kurcząc się, przyjmuje kształt 

 prawidłowo kulisty, bez żadnych niestałych zmarszczek poprzecznych. 



Szypułka, czy to pojedyńcza, czy rozgałęziona, — jednostajnie gruba, pra- 

 widłowo walcowata, bez poprzecznego prążkowania. Łączność między mięśniami 

 poszczególnych szypułek, dźwigających indywidua kolonii, — nader wyrazista; 

 nadto mięsień niekiedy nie dochodzi do samej podstawy pnia szypułki; wcho- 

 dząc zaś w ciało, tworzy w dolnej części tegoż stożkowaty okółek, złożony z de- 

 likatnych i zaledwie widzialnych włókienek. 



Skórka ciała zupełnie gładka, bez śladów jakiegokolwiek prążkowania; po- 

 przeczny pierścień rzęsowy (Wim per ring) nie istnieje. 



Kołnierzykowate zdwojenie perystomalne — nizkie i wązkie; zresztą sam 

 organ perystomalny nie przedstawia żadnych cech szczególnych. 



Sarkoda ciała zazwyczaj mętna; obfituje w ciałka ziarniste, pochodzące 

 z zewnątrz, oraz posiada liczne wodniczki. 



Zbiornik kurczliwy — pojedyńczy; mieści się z prawej strony przedsionka, 

 zaopatrzonego w wystającą nazewnątrz błonkę falującą. 



łem tylko bliższe szczegóły. Zważywszy jednak, źe sama nazwa bez odpowiedniej ścisłej dya- 

 gnozy nie obowiązuje, i źe Stein prawdopodobnie obserwował gatunek, który w następstwie 

 Wrześniewski (13) opisał jako Epistylis Steinii, uważałem za stosowne cofnąć pierwotnie 

 nadaną nazwę i zastąpić ją przez inną, bardziej odpowiednią. 



