178 



DZlAL III. BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



samo stosowano i do mon er, sądząc, źe one stanowią nie pierwotne organizmy 

 lecz raczej gołe jądra komórkowe. 



Obok powyższych poglądów, powstała jeszcze hypoteza AItmanna ogólnie 

 znana. Podług niej bakterye mają odpowiadać opisywanym wyżej ziarenkom 

 (granula) komórek w takim stopniu, jak naprz. organizmy jednokomórkowe 

 odpowiadają komórkom tkankowców. Z tego też punktu widzenia Altmann i jego 

 szkoła dopatrują się punktu wyjścia syntezy morfologicznej w bakteryalnym Or- 

 ganizmie i, co za tem idzie, — uważają organizm bakteryalny za właściwą je- 

 dnostkę życiotwórczą (Bioblast). 



Przyczyną tych tak różnorodnych poglądów na naturę bakteryj było nie- 

 dość dokładne wniknięcie w szczegóły budowy ich ciała, z powodu uprzedzenia 

 się co do prostoty tegoż. Pierwsze usiłowania, skierowane w celu szczegółowego 

 zbadania własności morfologicznych drobnoustrojów bakteryalnych, datują się 

 zaledwie od paru lat, bo od czasu ukazania się pracy Butschlego (29), ogłoszo- 

 nej w r. 1890. Jakkolwiek przedtem już, dzięki poszukiwaniom Babesa i Ernsta, 

 wykryto niektóre szczegóły, dotyczące różnych ziaren, były to jednak spostrze- 

 żenia zbyt dorywcze, aby mogły wywrzeć decydujący wpływ na ogólnie przyj ęyt 

 pogląd, że bakterye są istotami bezjądrowemi. Właściwym pionierem, który wy- 

 tknął drogę do dalszych badań i uchylił nieco zasłonę, okrywającą mikroorgani- 

 zmy, jest bezwątpienia Butschli. Badacz ten, biorąc za punkt wyjścia bakterye 

 siarkowe, jako to: Chromatium Okeniii, Ophidomonas i inne, wykrył 

 w rzekomym plassonie ich budowę, odpowiadającą w zupełności budowie proto- 

 plazmy zwykłych komórek. Nadto dostrzegł on w ciele dwie wyróżnione części: 

 zewnętrzną, odpowiadającą protoplazmatycznemu ciału komórek, oraz wewnętrzną, 

 która barwi się nieco intensywniej i odpowiada jądru. Ze wszystkich szczegółów, 

 jakie przytacza Butschli w powyżej cytowanej pracy, wielce interesującemu oka- 

 zały się dane, dotyczące jądra, w którem zapomocą t. zw. barwników jądrowych 

 odkrył ziarna, zdradzające naturę nukleiny jąder zwykłych komórek tkanko- 

 wych. 



Wkrótce po ogłoszeniu spostrzeżeń Butschlego coraz więcej przybywało do- 

 wodów, że mikroorganizmy są skończonemi komórkami. Najbardziej przekony- 

 wające świadectwa w tym względzie złożył niedawno Mitrofanow (60). Prostu- 

 jąc niektóre błędne szczegóły, podane przez Butschlego, stwierdził on w ciele 

 bakteryj utwory, nawet zewnętrzną postacią przypominające jądra zv/ykłych ko- 

 mórek i ustrojów jednokomórkowych. Mitrofanow, między innemi, przytacza oko- 

 liczność, że dość często na jednym i tym samym preparacie obserwował egzem- 

 plarze Chromatium obok małych pełzaków, nie widząc najmniejszej różnicy, 

 między jądrami jednych i drugich (ob. 38, str. 28, Tab. II, ff. 9, 10). Oprócz tego, 

 dzięki zastosowaniu barwienia za życia zapomocą błękitu metylenowego, Mitro- 

 fanow zdołał wyśledzić szereg przeobrażeń, którym ulega jądro bakteryj, a nie- 

 zależnie od tego w rusztowaniu protoplazmatycznem pianko watem wykrył zia- 

 renka, będące wytworami tegoż samego cyklu procesów biochemicznych, który 



