JÓZEF EISMOND. STUDYA NAD PTBBWO TRAKAMI. 



197 



fasst. Aber es ist zum minde s ten ebenso wahrscheinlich, dass 

 die Strablen wirkliche Faden oier Fasern in morf ologischen Sin- 

 ne Yorstellen, diegegen dasPolkorpercłien centriert sin d. Es lasst 

 sich nun ganz wohl denken, dass diese Protoplasmafader^ auch in 

 der Ruhe der Zelle yorhanden sind und einen Theil der YonFlem- 

 ming sogenannten Filarsubstanz des Zelleibes bilden, dass aber in 

 der E-uhe die Centrierung gegen das Polkor perchen deshalb nicht 

 in die Augen fallt, weil die Faden keinen ger adliniegen Yerlauf 

 haben" (43, str. 25). 



Do powyższego zdania, które z pewnemi zastrzeżeniami zostało ogólnie 

 przyjęte, należy dodać jeszcze następujące. Pod wpływem słynnej hypotezy 

 E. van Benedena (36, 37), włóknom wrzeciona i promieniom, odchodzącym od 

 jego końców, zajętych przez ciałka środkowe, zaczęto przypisywać kurczliwośó 

 w tej mierze, jak np. poprzecznie prążkowanym włókienkom mięsnym. Powstało 

 ztąd przypuszczenie, że cały mechanizm dzielenia się jądra i ciała komórki tkwi 

 w kurczliwości „włókien" achromatynowych ; głównem zaś ogniskiem, gdzie ze- 

 środkowałaby się energia życiowa, jest ciałko środkowe, zazwyczaj zalegające 

 wewnątrz osobliwego skupienia zarodzi, tworzącego t. zw. węzeł atrakcyjny 

 (la sphere attractive — E. van Benedena). 



Tą drogą powstało w cytologii całkiem odmienne pojęcie o schemacie bu- 

 dowy organizmu komórkowego, a w szczególności stosunku jądra do protoplaz- 

 my i udziale składowych części komórki w procesie dzielenia się. Od tego mia- 

 nowicie czasu utrwalił się pogląd, że właściwe morfologiczne centrum orga- 

 nizmu komórki tkwi nie w jądrze, jako takiem, lecz w osobliwym ośrodku pro- 

 toplazmy — węźle atrakcyjnym (la sphere attractive, Attr actions sp hare, 

 Archoplasmakugel), zawierającym wewnątrz t. zw. ciałko środkowe (Cen- 

 trosoma, Polkorperchen), które tym sposobem występuje jako morfolo- 

 giczny wyraz ześrodkowania całej budowy. Większość autorów wraz z E. v. 

 Benedenem, Boverim (41) i Rablem przypuszcza, że ów ośrodek komórki leży 

 po za obrębem jądra i jest organem preformowanym. Oto co mówi w tym 

 względzie E. v. Benden: „Nous sommes autorises a penser que la 

 sphere attractive avec son corpuscule central constitue un organ 

 permanent, non seulement pour les premieres blastomeres, mais 

 pour toute cellule; qu'elle constitue un organ de la cellule au 

 meme titre, que le noyau lui m^me" (37, p. 279). Jakkolwiek węzeł 

 atrakcyjny wraz z ciałkiem środkowem ma się znajdować po za obrębem jądra 

 i podczas jego spoczynku tylko doń przylega (ob. f. 36, Tab. V), Eabl przy- 

 puszcza jednakowoż, że między obudwoma organami zapewne zachodzi ścisły 

 wewnętrzny związek, i utrzymuje, że w miejscu, w którem węzeł atrakcyjny 

 styka się z jądrem, to ostatnie nie jest okryte błonką, wskutek czego „Kern 

 und Zelleib hier in innigem organischen Zusammenhange ste- 

 hen". 



