202 



D2IAL IIT. BOTANIKA I 200L0GTA. 



nia, przynajmniej w pewnych okresach, ma szczelnie zamykać jądro i tworzyć 

 zeń, jak się wyraził naprz. Pfitzner: „eine vollstandig, selbstandig inner- 

 halb der Zelle gelegenes abgeschlossenes G-ebilde". Istotnie, pęcherzyki 

 jaj zarodkowe, jądra komórek nerwowych, a w mniejszym nieco stopniu zwykłe 

 jądra, będące iv stanie spoczynku (ob. fig. 36, 38, 43), posiadają zazwyczaj tak 

 dosadny kontur zewnętrzny, źe, zdawałoby się, mamy przed sobą utwór zupełnie 

 wyodrębniony, zamknięty w błonce osobliwej i, co najwyżej, zetknięty tylko 

 z cytoplazmą. Podobny wniosek nasuwa także względna łatwość, z jaką pęche- 

 rzyk zarodkowy niektórych jaj daje się izolować od cytcplazmy; względnie łatwo 

 udaje się podobna operacya z jajami ziemnowodnych. Boveri (79) izolował pę- 

 cherzyki zarodkowe z jaj szkarłupni przez zwykłe wstrząsanie w epruwetce. Po- 

 mimo to podobne odosobnienie jądra od cytoplazmy wydało się wielu badaczom 

 a priori problematy cznem i, bądź co bądź, dziwnem. Uciekano się więc do 

 przypuszczeń, że w błonce jądra winny się znajdować pory, i dzięki tymże mię- 

 dzy substancyami jądra z jednej strony i ciała komórkowego z drugiej istnieje 

 ścisła łączność wewnętrzna. Podobny domysł wypowiedział był Leydig. Prócz 

 tego znano wypadki, w których trudno było orzec, czy istnieje błonka, czy też 

 masa jądra styka się bezpośrednio z otaczającą cytoplazmą. Wypadków takich 

 niepodobna tu przytaczać, wskażę chociażby rysunek 35, Tab. V, przedsta- 

 wiający jądro u E-hyncheta Gamma ri, gdzie o błonce nie może być żadnej 

 mowy. To też niektórzy z cytologów przypuścili, że mogą być „wypadki", 

 w których błonka jądrowa nie istnieje; między innymi O. Hertwig (58, str. 37) 

 wypowiada następujące zdanie: „Ebenso sicher scheintmiraberinan- 

 deren Fallen eine eigene Kernmerabrau zu fehlen, so dass Kern- 

 substanz und Protoplasma unmittelbar an einander grenzen". 



Zagadkowy charakter błony jądrowej, którą wszakże przyjęto uważać za 

 utwór preformowany, potęgowało je ,zcze prawdziwie tajemnicze znikanie jej podczas 

 karyokinezy, gdy (jak naprz. już podczas stadyum kłębka) zamiast jądra wystę- 

 pują strumykowate skupienia chromatyny (resp. chromosomy "Waldeyra, 40, str. 

 27), obserwowane na tle rusztowania achromaty nowego. Nadto niezmiernie inte- 

 resującą jest ta okoliczność, że po tajemniczem zniknięciu błony jądrowej, lini- 

 nowe rusztowanie jądra okazuje ścisłą łączność z ogólnem rusztowaniem ciała 

 komórkowego i wówczas trudno jest dopatrzyć s ę między niemi jakiejkolwiek 

 granicy, uwydatnia się bowiem jednociągłe rusztowanie i nic więcej. Wobec 

 upowszechnionego poglądu Flemminga, jakoby błonka jądrow^a była gęstą ple- 

 cionką włókien chromatynowych a niekiedy i achromatynowych, niepodobna 

 wytłumaczyć, w jaki sposób mogłoby nastąpić zniknięcie tego tak preformowa- 

 nego utworu. Me wyświetla rów^nież zjawiska znikania błonki domysł Strass- 

 burgera i Pfitznera, że ona nie jest derywatem jądra iecz cytoplazmy i że nale- 

 żąc do tej ostatniej, łączy się z nią pierwotnie podczas karyokinezy. 



Trudności, z jakiemi spotykamy się, chcąc wyjaśnić ten tak ważny fenomen 

 w cyklu procesów karyokinetycznego dzielenia się jądra, biorą początek z te- 

 goż samego źródła, co i wytłumaczenie zjawiania się i znikania wrzecion achro- 



