o WIATRACH W WARSZAWIE. A, PIETKIEWICZ. 



103 



kierunku o 1° na 100 metrów (') sprowadza równowagę obojętną, powolniejsze 

 opadanie temperatury zapewnia równowagę stalą, a prędsze powoduje niestałą. 

 Granica tej ostatniej tem się odznacza, że gęstość pewnój warstwy powietrza u do- 

 łu staje się mniejszą niż u góry. Taki stan powietrza powstaje wtenczas, kiedy 

 zniżenie się ciepłoty na 100 metr. wynosi przeciętnie 3,42°. Skoro zniżanie się 

 jest prędsze następuje stan podobny do wody spoczywającej na oliwie, co tylko 

 przy dokładnie poziomej powierzchni, rozgraniczaj ąc(^j oba płyny, możliwera się 

 staje. Najmniejsze nachylenie tej powierzchni sprowadza natychmiastowe i zu- 

 pełne przemieszczenie się płynów stosownie do właściwej ich wagi. Kiedy taka 

 równowaga atmosfery obala się, zimny prąd powietrza rzuca się gwałtownie na dól 

 i powstaje wtenczas burza (2). 



Skutkiem nader zmiennego wpływu, jaki tym sposobem wywierają wiatry 

 górne na dolne, stosunek chyżości tych ostatnich (V) do gradienty baronietrycznój 

 (G) musi być na lądzie zmienny i dlategoto wielkości teoretycznie przez Guldberga 

 i Mohna otrzymane dla V/G bardzo się różnią od spostrzeżeń, zwłaszcza po stro- 

 nie Z widnokręgu. 



Zauważone na morzu otwartem nieznaczne wprawdzie słabnięcie wiatru 

 w południe znajduje swe uzasadnienie w tem, że pionowe zniżanie się temperatu- 

 ry o południu jest tam |)OWolniejsze, albowiem powietrze przez chlonienie promie- 

 ni słonecznych bardziej się ogrzewa niźli woda i przylegające do niój warstwy 

 atmosfery. 



Niezależnie od wzrastającej we dnie chyżości wiatru we wszystkicli kierun- 

 kach postrzeżenia warszawskie wykazują w samćj krzyżownicy wiatrów wyraźny 

 okres chyżości, a mianowicie średnie z trzech epok dostrzeżeń dają: 



Pn 



PnW 



W 



PdW 



Pd 



PdZ 



Z 



PnZ 



Śred. 



4,1 



3,7 



4,0 



4,2 



4,1 



4,6 



4,9 



4,6 



4,3 



Najsłabszy wiatr przypada z PnW, którego natężenie stopniowo wzrasta 

 w miarę zwracaiaia się przez Pd na Z; tu dochodzi ono naj większości i w dalszym 

 ciągu krzyżownicy na Pn znowu maleje. 



Jeśli użyjemy funkcyi okresowój, zastosowując metodę Bessla, to średnia 

 chyżość (Ch) wiatrów ze wszystkich możliwych stron widnokręgu dla Warszawy 

 wyrazi się przez wzór następujący: 



(') Właściwie o 0,993 S/gi<j stopnia Cels. 

 ('^) Pietkiewicz. Meteorolog. 211—212. 



