104 



DZIAŁ I. METEOROLOGIJA I HIDEOGRAEIJA. 



Ch - 4,3 + 0,463 sin (n45o + 190° 53') 

 + 0,215 sin (n90 + 234 28) 



Podług tego zrównania 



max. chyżości 4,939 metr. na sekundę przypada na Pn 82° 17' Z 

 min. „ 3,633 „ „ „ Pn 39 30 W. 



O ile mi wiadomo na ten okres chyżości nikt dotąd nie zwrócił uwagi. Bar- 

 dzo być może, że on niewszędzie tak wyraźnie jak w Warszawie występuje. 



W związku z tern zjawiskiem, a zgodnie z teoryją Koppena znajdujemy ze 

 spostrzeżeń w flalli i Brocken, dwu miejsc, których wysokości różni się o 3273 

 stóp, prędsze nierównie zniżanie się temperatury zimą przy wiatrach Z aniżeli 

 przyW. (') 



Wątpić wszakże można, ażali max. natężenia wiatru Z ma źródło jedynie 

 w prądacli wstępujących i o])adających, gdyż te same spostrzeżenia uczą nas, że 

 latem opadanie temperatury w pionowym do góiy kierunku i30Wolniój się odbywa 

 przy wiatrach Z niż jDrzy W, gdy tymczasem stosunek chyżości w tt^j porze roku 

 jest prawie ten sam, co i z przecięcia rołvU, a mianowicie. 



Pn 



PnW 



W 



PdW 



Pd 



Pd Z 



Z 



PnZ 



Śred. 



3,5 



2,8 



2,9 



3,3 



3,2 



3,2 



4,0 



3,9 



3,4 



Zjawisko to wypływa racz(^j z natury samych cyklonów: ponieważ przesu- 

 wanie się minimum barometrycznego (depresyi) scliodzi się zawsze z kierunkiem 

 największego natężenia wiatru, a ten ruch postępowy cyklonów odbywa się głó- 

 wnie w kierunku od Z na W i to najczęściej w pólnocn(5j od nas części nieba, rzecz 

 jasna, że chyżość wiatrów Z musi być większa od W. 



Lecz nietylko cliyżość wiatru, ale i kierunek jego jest funkcyją pionowój od 

 powierzchni ziemi wysokości. Skutkiem obrotu ziemi i bezwładności powietrza, pędzi 

 to ostatnie nie wprost w łiierunku gradienty (od wyższego do niższego ciśnienia 

 barometrycznego), lecz zbacza na naszej półkuli w prawo. Im większą zawadę 

 napotyka powietrze, im większe jest jego tarcie o powierzchnię lądu, tem mniej 

 prąd zbacza od gradienty, która jest naturalnie i^ionową do izobarów. Zboczenie 



(') Pietkiewicz. Meteorolog, str. 148. 



