o WIATRACH W WARSZAWIE. A. PIETKIEWICZ. 



105 



to jednak przy najgladszój powierzchni lądu nie dochodzi 90°. Jeśli tedy stanie- 

 my tyłem do wiatru, to niższe ciśnienie powietrza będziemy mieli z lewój strony 

 i nieco naprzód, wyższe zaś po stronie prawej i nieco z tyłu. 



Stosownie do tego na morzu i wybrzeżach, gdzie tarcie powietrza jest mniej- 

 sze, zboczenie wiatru będzie większe niż w głębi lądu, większe w warstwach gór- 

 nych niż dotykających ziemi. Jakoż postrzeżenia nad kierunkiem obłoków poka- 

 zują, że w miernój już wysokości oblolsi kłębiaste ciągną po większej części na 

 prawo od kierunku wiatru panującego u dołu, wyższe zaś obłoki pierzaste bar- 

 dziej jeszcze zbaczają i przy nislłim stanie barometru często równolegle do izoba- 

 rów, a przy Wysokiem ciśnieniu najczęściej w przeciwnym niż wiatr u dołu uno- 

 szą się kierunku. Wymiana tedy powietrza w kierunku pionowym nietylko po- 

 większa chyżość wiatru u dołu, lecz i kierunek jego bardziej od gradienty oddalać 

 musi. Chociażby nawet kierunek wiatru w średniój wysokości nie różnił się od 

 kierunku przy powierzchni ziemi, to i w takim razie zboczenie od gradienty wia- 

 tru dolnego powiększy się, skoro cliyżość pierwszego będzie większa od ostatniego, 

 a to skutkiem tarcia prądu górnego o warstwy niższe. ( ' ) 



Teoryja przewiduje tedy ogólne zjawisko kręcenia się wiatru, które polega 

 na tem, że na naszej półkuli na równinach lub płasko wzgórzach, wiatr ma przed 

 południem dążność do zwracania się w kierunku wslcazówki zegara czyli ze słoń- 

 cem, po południu zaś cofa się wstecz. 



Aby przelłonać się o ile spostrzeżenia Warszawskie potwierdzają teoryją te- 

 go ruchu okresowego, obliczyłem podług znanego wzoru Lamberta średni gatu- 

 nek wiatru czyli kąt cf od Pn przez W i Pd na Z, tudzież siłę wypadkowej Tj dla 

 każdój z trzech chwil, w których obserwacyje dziennie robione były. Mianowicie: 



\ ^ 



KA^ + 



V-= ^ • 



gdzie: A = W — Z + (PnW + PdW — PnZ — PdZ) sin 45°, 

 B = Pn — Pd + (PnW + PnZ — PdW — PdZ) cos 45, 

 W, Z, PnW i t. d., wyrażają siłę zbiorową tych wiatrów, 

 n siłę zbiorową wszystkich w ogólności wiatrów. 



(') Sprung. Lohrbncli d. Meteorol. str. 131. 

 Pam. Fizyj.— Tom VII. 



Dział I. U 



