o WIATRACH W AVARSZAWIE. A. PIETKIEWICZ. 



107 



Kierunek wypadkowej oznacza się ką,tem, który się liczy w stopniaoli od 

 punktu kardynalnego, na począ.tku oznaczonego, w kierunku do punktu takiegoż 

 za liczbą, stopni postawionego. Tak np. w Maju o 7 g. kierunek wypadkowej 

 Pn 36° 28' Z znaczy, że przypada ona w punkcie 36° 28', licząc od Pn na Z. Sita 

 zaś 0,221 rozumie się w ten sposób, że 221 wiatrów w kierunku wypadkowój, ro- 

 bią ten sam skutek jak 1000 takicliże wiatrów w rozmaitych postrzeganych kie- 

 runkach. 



Z powyższego obliczenia pokazuje się, że w pięciu tylko miesiącach, a mia- 

 nowicie w Lutym, Kwietniu, Październiku, Listopadzie i Grudniu, zmienia wy- 

 padkowa kierunek podług wymagań teoryi. Co ważniejsza, że w miesiącach le- 

 tnich, kiedy wymiana między warstwami górnemi a dolnemi odbywa się najżwa- 

 wiuj, otrzymujemy wypadki zupełnie przeciwne tym, jakie teoryja naznacza. 

 W ogólnym rezultacie roku całego wypadkowa o 1 g. posuwa się wprawdzie ze 

 słońcem o 3° 30', lecz wypadkowa wieczorna nie cofa się wcale, jak tego podług 

 teoryi oczekiwaćby należało. 



Jeśli do obliczeń sposobem Lamberta nie możemy przywiązywać wielkiej 

 w ogólności wagi, gdyż wypadkowa przypadać może w tej okolicy nieba, z którój 

 wiatr najrzadziej albo prawie nigdy nie wieje, to w każdym razie wypadki po- 

 wyższe rzucają jaskrawe światło na stosunki prądów i ciśnienie powietrza w ogól- 

 ności. I tak, począwszy od Września, kiedy wypadkowa przysuwa się najbliżej 

 do Pd, bo o 20° tylko uchyla się na Z, w następnych miesiącach oddala się sto- 

 pniowo od tego punktu widnokręgu na Z i dochodzi do Pd 79° Z w Marcu. 

 W Kwietniu nagle przerzuca się w stronę wręcz przeciwną Pn 77° 44' W i w dal- 

 szym ciągu stopniowo powraca przez Pn na Z. Ta niezwykła przewaga wiatru W 

 w Kwietniu, każe przypuszczać, że w tym czasie gdzieś na PdZ (w Afryce?) po- 

 wstaje rzednienie powietrza, koło którego ruch cyklonowy sprowadza do nas wia- 

 try wschodnie. W Maju, Czerwcu, Lipcu i Sierpniu, panujące u nas wiatry od 

 Pn do Z, świadczą o minimum barometrycznem gdzieś na Pd W i PnW. Rzeczy- 

 wiście w tym czasie ląd Azyi, silnie się rozgrzewając, sprowadza tam min. ciśnie- 

 nia barometrycznego. Od Września przez resztę roku przewagę prądu PdZ wy- 

 twarza u nas cyklon islandzki. Stosunki te zgadzają się zupełnie z tem, cośmy 

 o ruchu barometrycznym w różnych częściach świata i w Warszawie, w swojem 

 miejscu powiedzieli. 



Wyraźniej niż kierunek wypadkowej przemawia za teoryją kręcenia się wia- 

 tru ze słońcem przed południem i wstecznego po południu, stosunek z przecię- 

 cia roku: 



o 7 g. z rana: o 1 g. po połud,: o 9 g. wieczór: 

 Pn : Pd 1 : 1,3 1 : 1,4 1 : 1,2 



W : Z 1 : 1,4 1 : 1,6 1 : 1,4 



Z tego widzimy, że wiatry Pd i Z biorą przewagę o 1 g. po południu nad ta- 

 kiemiż rano i wieczorem. 



Ponieważ postrzeżenia w Warszawie o 1 g. po pd. przypadają mniej więcej 

 w chwili największego natężenia wiatru, to zjawisko w mowie będące musi się 



