160 



DZIAŁ I. METEOROLOGIJA I HIDROGRAFIJA. 



znacznie wcześniej, niż na reszcie rzeki. Woda z góry rzelti, Iłierujiic się w stronę 

 ujścia, na drodze napotyka zbitą, masę kry lub lodu, który się dotą,d nie ruszył, 

 podnosi się, występuje z brzegów i zalewa nadbrzeżną, okolicę. Przytem, podparte 

 zatorem wody niesłychanie prędko wzbierają., granice wylewu się powiększają, 

 a nurt rzeki dąży do podniesienia zatoru, lub obchodzi go stronami. Jeżeli woda 

 tworzy dla siebie nowe koryto obchodząc zatór, to traci się znaczna ilość ziemi 

 uprawnej, a do rzeki dostaje się mnóstwo piasku, który, nietylko zanieczyszcza 

 koryto i czyni ją niespławną, ale, będąc wyrzucanym na zalewane przez wodę 

 przestrzenie nadbrzeżne, zupełnie je wyjaławia. 



§4. Stacyje pomiarowe. 



w celu obserwacyj poziomu wód rzeki Wisły, jeszcze pod koniec wieku 

 przeszłego w pobliżu znaczniejszych miast ustawiono wodoskazy 1 od czasu do 

 czasu zapisywano wysokość stanu vvody. Zera tych wodoskazów względnie do 

 poziomu morza Bałtyckiego, według danych, zaczerpniętych z dzieła Kolberga, 

 przedstawione są na fig. 2 (Tabl. V) i wyrażają się w następujących liczbach: 



dla wodoskazu w Krakowie (dawniejszego). 

 „ ,, Warszawie 



9J J) J> 



„' „ „ Toruniu 

 , „ „ Kwidzynie 



we Tczewie 



92,891 saż. 

 3p,085 „ 

 16,136 „ 

 4,713 „ 

 1,121 „ 



Od roku 1876, t. j. od czasu otworzenia przy Minlsteryjum Komunikacyj spe- 

 cyjalnćj komisy i do zbadania i poznania dróg wodnych w państwie Rossyjskiem, 

 liczbę stacyj pomiarowych na Wiśle powiększono 1 obecnie jest ich 11, a miano- 

 wicie: 5 stacyj I-go rzędu: w Zawichoście, Puławach, Warszawie, Modlinie 

 i w Płocku 1 6 II-go: w Koźlicy, Korczynie, Sandomierzu, Solcu, Mnlszewie i we 

 Włocławku. Stacyje I rzędu obowiązane są prowadzić obserwacyj e przez -cały 

 rok po trzy razy dziennie, stacyje zaś II rzędu po razie dziennie w peryjodzle od 

 ruszenia do zamarznięcia rzeki. 



Niestety, wybór miejsc dla pomienionych stacyj nie odpowiada zamierzone- 

 mu celowi, czego dowodzi chociażby fakt Istnienia na przestrzeni 30 wiorst dwu 

 stacyj pomiarowych I rzędu w Warszawie i Modlinie, z których ostatnia, jako po- 

 łożona wyżój ujścia rzeki Narwi, nie może dać dokładnego pojęcia o wpływie wód 

 tój ostatniej na poziom wód wiślanych. Prócz tego zera nowych wodoskazów nie 

 zniwelowano, przez co z jednej strony rodzi się wątpliwość, czy dane obserwacyj e 

 są wogóle dokładne, z druglój zaś nie można osięgnąć pewnych i stałych danych, 

 co do wielkości spadku rzeki przy rozmaitych wodostanach. 



Zmiany poziomu wód wiślanych za pięcioletni okres Istnienia nowo zorgani- 

 zowanych stacyj pomiarowych I rzędu w Zawichoście, Warszawie i Płocku, gra- 

 ficznie przedstawione są na fig. 3, 4 i 5 (Tabl. IV). Obserwacyje zaś za ubiegły pe- 

 ryjod dziewięcioletni (od 1877 do 1885 włącznie) przytoczone są w liczbach w na- 

 stępujących 6 tablicach: 



