BEGULACYJA WISŁY. 167 



ROZDZIAŁ DRUGI. 



Żegluga po rzece Wiśle. 



żegluga po Wisie nie może się rozwinąć jakBy mogła i powinna, głównie 

 z powodu niedostatecznej głębołcości, zal^rętów i zmienności nurtu spławnego 

 (fałirwasser). W wielu miejscach rzeka jest tak zamulona, że nurt splawny bierze 

 kierunek nietylko prostopadły do ogólnego Iderunku koryta, ale nawet nieraz 

 wprost przeciwny, t. j. w górę, co miewa miejsce naturalnie tyll^o na nieznacznc^j 

 długości. Bywają, i tałcie miejsca, gdzie droga spławna jest tak wąska i płytka, 

 że statki zmuszone są płynąć gęsiego i bezustannie z wielką trudnością omijając 

 mielizny, częstokroć na nich osiadają i zagradzają przejście innym statkom na całą 

 dobę, a nieraz i na dłużój. 



Wytknięcie drogi spławnój znakami na Wiśle jest rzeczą w najwyższym 

 stopniu trudną. Trudność ta komplikuje się jeszcze przez ruch tratew, które nie 

 są w stanie trzymać się wszystkich zakrętów nurtu i podczas przejścia swego oba- 

 lają spotykane na drodze wiechy łub inne znaki ostrzegające. 



Żegluga po Wiśle w granicach Królestwa Polskiego możliwa jest tylko przy 

 poziomie mniój więcej 3,00 stopy ang. ponad zero wodoskazu warszawskiego. 

 Z chwilą obniżenia się poziomu do 2,50 st. żegluga w górę statków ładownych 

 ma miejsce tylko na części dolnźj rzełii, od Warszawy ku granicy pru- 

 skiej i dalej; statki zaś liołowane z Warszawy w górę rzeld nie przewożą ładun- 

 ków lecz idą próżne, ażeby później, przyj ą wszy ładunek na przystaniach, skorzystać 

 z ewentualnego przyboru wody i do czasu powtórnego jej opadnięcia przywieść 

 ładunek rzeczony do miejsca przeznaczenia. 



Przewóz ładunków odbywa się głównie na galarach t. j. prostokątnych stat- 

 kach (rodzaj promów) o dnie plaskiem, pogłębiający cli się na l'/2 — 2 stóp; na ła- 

 dunek składają się przeważnie sól, węgiel łiamienny i płody rolnicze. Prócz tego 

 spotykamy jeszcze gabary, statki żelazne i berlinki doskonałszćj konstrukcyi. 

 Materyjał leśny spławiają tylko podczas dostatecznie wysokiego stanu wód trat- 

 wami o olbrzymich nieraz wymiarach. 



Prawidłowy ruch osobowy istnieje między Warszawą i granicą pruską, tu- 

 dzież między Puławami i Sandomierzem. Podczas niskiego stanu wody na rzece 

 parowce pomimo nieznacznego pogłębienia się (1 stopy) dochodzą— i to z wiel- 

 ką trudnością — tylko do Zawichosta. 



Żegluga i spław po rzece Wiśle na zasadzie praw, w Królestwie Połskiem 

 obowiązujących, wolne są od wszelkich opłat i poborów. Jedyny dochód skarbu 

 z Wisły stanowi opłata za pi'zepływ pod dwoma mostami pływającemi, z których 

 jeden drewniany znajduje się vv Płocku, a drugi na żelaznych statkach we Wło- 

 cławku. Oba te mosty puszczone są osobom prywatnym za tenutę dzierżawną 

 około 80 000 rs. rocznie. 



Termin ruszenia lodów lub zamarznięcia Wisły nie da się stale określić; są 

 lata, kiedy rzeka w niektórych miejscowościach na mnićj lub więcój znacznych 

 przestrzeniach nie zamarza i wszystkie wnioski o przeciętnej długości olłresu że- 



