180 



DZIAŁ I. METEOKOLOGIJA I HIDROGRAFIJA. 



W wodzie przy zmianie poziomu, muszą podlegać stopniowemu zniszczeniu, a je- 

 szcze bardzićj, jeżeli skarpę maskuje wypuszczona miotła z mlodćj słabej wikliny 

 korony, która latem pokrywana wodą. przyborków mniejszych, niechybnie wy- 

 mokła i skrusz'ała, następnie niszczy się. 



c) Z powodu często nierównego porastania tam istnieje nierówny przepływ 

 wód przez ich grzbiety. W miejscach mni(^j porośniętych lub na których ,,mada" 

 i piasek nie^zatrzymat się, a stąd niższych, szczególnie przy opadaniu przyborków 

 woda przepływa ze znaczną szybkością i niszczy powierzchnię tamy i wynosi od- 

 sepy złożone za tamą przez cały przeciąg czasu aż do najbliższej wiosny lub jesie- 

 ni, kiedy uschłą wierzbinę naj właściwiej zastąpić świeżą. 



d) Każda budowla faszynowa dopiero po pewnym przeciągu czasu zupełnie 

 się konsoliduje, obsiadając mniej lub więcój na całój swój rosciągłości. Na pier- 

 wszy rzut oka zdawałoby się, że, chcąc osięgnąć projektowaną wysokość budowli 

 wznoszonej z faszynady, potrzebną koniecznie i dostateczną jest rzeczą odrazu po- 

 większyć nieco grubość wyściólki, lecz wysokość obsiadania jest niejednakowa 

 dla całój budowli, jćj miara znajduje się w bespośredniój zależności od głębokości 

 wody i od jej poziomu, przy którym wykonywane były roboty, jak również od 

 siły i kierunku prądu rzecznego, niejednakowego na całój długości tamy; dlatego 

 to po kilku powodziach, a osobliwie po przejściu kry, grzbiet każdej budowli fa- 

 szynowej staje się mniej równym i wymaga podwyższenia poszczególnych części 

 na rozmaitą wysokość. Ponieważ podwyższenie osiadłych budowli faszynowych 

 doltonywa się zapomocą nowej wyściółlłi po wierzchu istniejącej korony wiklo- 

 wej, pi'zeto wydatek na urządzenie tejże korony, nawet — i jeszcze bardziej — w razie 

 pomyślnego jej porastania okazuje się bespożyteczny i nieprodukcyjny, a nawet 

 szkodliwy, ponieważ korona dostawszy się pomiędzy warstwy wyściólki osłabia 

 tamę i przyczynia się do jój uszkodzeń przez następujące powodzie. Na wszystkie 

 te wady korony wiklowej zwrócił uwagę p. K. Lisowsld przy następujących oko- 

 licznościach: korona położona jesienią r. 1878 i na wiosnę r. 1879 na budowlach, 

 wzniesionych w r, 1878, z powodu niedostatecznego porastania jak również i znacz- 

 nego obsiadania budowli regulacyjnych, wymagała kardynalnych poprawek i pra- 

 wie w całości zastąpiona była przez nową i dlatego, chcąc na przyszłość uniknąć 

 podobnych ewentualności, od r. 1879 rossyjskie budowle faszynowe pozostawiono 

 bez koron aż do czasu ich ostatecznego slcousolidowania. Postanowienie to łącznie 

 z mającem podówczas nastąpić przyjęciem robót slclonilo przedsiębiorców do wy- 

 konania wyściólki budowli i obrobienia skarp z możliwą dokładnością i staranno- 

 ścią, jalc również z powodu spóźnionej pory tak na warstwy górne wyściólki jak 

 i na kiszki wildinowe użyć zupełnie świeżój wikliny, rąbanej pod koniec Paździer- 

 nika, na kilka dni przed jej użyciem. Obfity porost zakończonych tym sposobem 

 budowli, który pokazał się po opadnięciu wód wiosennych r. 1880, pozwolił rze- 

 czone budowle regulacyjne pozostawić bez korony wiklowój i przekonał ostatecz- 

 nie, o ile system poprzedni jej użycia był nieprawidłowym. 



W budowlach regulacyjnych nieprzykrytych koroną porastają przedewszyst- 

 kiem pręty kiszek wiklowych na wierzchu w linijach równoległych. Przy świe- 

 żej wiklinie porost taki uważać można za ubespieczony nazawsze, ponieważ nawet 

 w tym wypadku, kiedy kra zniszczy i obedrze korę z prętów wierzchnich, środ- 



